banner228

banner225

28.10.2020, 17:34 313

Dövizin ateşi neden sönmüyor

Size son zamanlarda dövizde meydana gelen artışın iktisadi sebeplerini kurgusal bir tarzda anlatmaya çalışacağım. Çok finansal terimleri boğmadan herkesin anlayabileceği sade bir dil kullanmaya gayret edineceğim.

Evvelsi gün Rize’deki döviz bürosunun yanındaki çay ocağında oturuyordum. Çayımı yudumlarken dostum Ahmet ile arkadaşını gördüm. Seslendim hemen yanıma geldi. Ahmet’in yüzü gülüyor arkadaşının ise surati sirke satıyordu merak edip sordum. Hayırdır sen tebessüm ediyorsun. Arkadaşının karadeniz’de gemileri battı herhalde! Ben elimdeki dövizleri sattım. Michael’da sene başında dövizlerini TL’ye çevirip faize yatırdı. Kara kara düşünmesinin sebebi döviz kurunun hala yükseliyor olması.

“Ula Ahmet sen paranı dövize yatır ülkenin yerli parasına güvenme yanındaki ecnebi de parasını TL’ye yatırsın. Bu nasıl bir tezatlıktır.” 

“Ramazan daha geçen günlerde seninle enflasyona karşı satın alma gücümüzü nasıl koruruz ve atıl paramızı nasıl değerlendiririz başlıklı bir konu hakkında fikir teatisi yapmıştık. Ben de dövize yatırmayı seçtim. Şimdi ben sana bir soru sorayım sen yatırım yaparken neye dikkat edersin.” Sorduğu soru karşısında biraz düşündüm.” Elbette risk ve getiriye göre hareket ederim. Bu işe paramı yatırırsam ne kadar kazanırım ya da bu yatırımı yaparsam ne kadar kaybederim.” Dedim verdiğim cevaptan tatmin olmuşa benziyordu.

“Ben ise alternatif getiriye bakarım. Yani iki üründen birini seçtiğinde diğerinin getirisinden mahrum kalmak alternatif getiriyi oluşturur. Misal Cristiana Ronaldo’ yu seçtin messi’nin gollerinden mahrum kalıyorsun bu alternatif getiriye örnektir.

“Bu örneğini dövize nasıl bağlayacaksın ?”
“Anlatayım. Merkez bankası faizleri düşürme eğilimine başladığında ben o zaman Tl’nin döviz karşısında değer kaybedeceğini öngörerek bir strateji benimsemiştim. Faizler düşürse TL bollaşır bol olan iktisadi unsurun değeri zamanla düşer.  Bende bankaların mevduat faizlerini düşüreceğini biliyordum. Bu sebepten ötürüdür ki kenardaki atıl paramı dövize geçirdim. (Örnekleri basitleştirmek maksadıyla sayılar rastlantısal olarak verilmiştir.)

1$=5.73 Tl iken elimdeki bir miktar paramı dövize yatırdım ve az önce döviz bürosunda dövizlerimi 7.72’den sattım. 1yıl gibi bir sürede dolar kuru %34 değer arttı. TL ise dolar karşısında %26 değer kaybetti.  Farzet ki paramı dövize çevirmeyip TL’de tutsaydım enflasyon karşısında zaten değer kaybedecekti ya da bir ihtimali de ortaya koyalım. Paramı hiç dövize çevirmeyip tl’de faize yatırsaydım. Faiz getirisi elde edecektim fakat bu seferde reel getiri negatif olacaktı.   (Reel getiri= (1+nominal faiz/1+enflasyon)-1)  

Enflasyon, faiz getirimi bir hırsız gibi çalacaktı. 

Buradan çıkarılması gereken sonuç kardeşim insanlar yatırımlarını yaparken faiz oranları belirleyici bir nitelik kapsıyor. Bireyler TL’de ki değer düşüklüğünü öngörerek dövize geçiyor bu da dolarizasyona neden oluyor. Döviz talep artıyor ve döviz kuru yükseliyor. En basiti döviz TL karşısında %10 değer arttı hal böyle olunca sürekli dövize talep oluşuyor. Son zamanlarda artan döviz mevduatlarındaki artış bu durumu da teyit ediyor. Bir de bunun Michael gibi (yurt dışı yerleşik) Türkiye’ye yatırım yapan bir yatırımcı olsun. 

Michael’ın elinde 100.000$ doları olsun ve bunu sene başında 1$=5.93 TL iken Türkiye’de faize yatırsın. X bankası belli bir faiz getirisinden bu parayı işletsin bu oranda %11 olsun. Yıl sonunda Michael’in elinde 658230 TL olacak. Michael vade sonunda parasını dövize çevireceği için şimdiki kurla ne kadar döviz alacağını hesaplayalım. 85262$ doları olacak. Başlangıçta neydi Michael 100.000 dolarlık bir yatırım yapmıştı. Şimdi döviz kuru arttığı için parası 85262$ düştü. Sence Michael bir daha Türkiye’ye yatırım yapar mı? Burada da döviz kıtlığı yaşanır kıt olan fiyatı yükselir. Bu durumda Michael yaya kaldı Ben de bastım gaza”Bireylerin finansal davranışlarını ülkelerin uyguladıkları para politikaları belirler. Biz son zamanlarda faizleri paldır küldür yangından mal kaçırırcasına düşürdüğümüz için döviz kurunun yükselmesi normaldir. Reel faiz pozitif olmadığı sürece kurdaki ateş sönmeyebilir. 

Merkez bankasının son zamanlarda politika faizini artırmış olması ve vadeli mevduatlara uygulanan stopaj oranlarının düşürülmüş olması kuru bir nebze durdurmuş oldu fakat kısa vadeli bir arayışlar sorunların çözümü için örnek teşkil ettirmez. 

Sürçü lisan ettiysek affola

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Namaz Vakti 26 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Günün Anketi Tümü
Çayeli Belediyesi'nin çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?