TCMB Başkanı Fatih Karahan, katıldığı canlı yayında enflasyon görünümüne ilişkin kritik değerlendirmelerde bulundu. Karahan, makro finansal istikrar için üç temel hedeflerinin olduğunu belirterek bunları rezervleri güçlendirmek, Kur Korumalı Mevduat’ı azaltmak ve dezenflasyon sürecini hızlandırmak şeklinde sıraladı.
Karahan, enflasyonda nihai amacın önce tek haneye inmek, ardından yüzde 5 seviyesinde kalıcı istikrar sağlamak olduğunu vurguladı. Enflasyonun düşüşünü yavaşlatan ana unsurların gıda, kira ve eğitim gibi kalemler olduğunu belirterek, uygulanan politikaların doğru reçete olduğunu ve hedeflere ulaşılacağı konusunda “hiçbir kuşku olmadığını” söyledi.
“Rezervlerde 120 milyar dolarlık iyileşme sağladık”
Karahan, Merkez Bankası’nın son iki yılda önemli bir rezerv toparlanması gerçekleştirdiğini belirterek:
-
“Eksi 60 milyar dolara gerileyen rezerv yapısını düzelttik.”
-
“Brüt rezervlerde yaklaşık 80 milyar dolar, toplam iyileşmede ise 120 milyar dolarlık artış kaydettik.” ifadelerini kullandı.
Vatandaşların Türk Lirası’na güveninin artması sonucu döviz bozdurmasının rezervleri güçlendirdiğini söyleyen Karahan, enflasyon yükselişinin KKM ve rezerv sorunlarının temel nedeni olduğunu ekledi.
“Hedef enflasyonu önce sabitlemek, sonra tek haneye indirmek”
Karahan, enflasyonu önce yüzde 75 civarında sabitleyip ardından kontrollü bir düşüş sağlama hedeflerinin sürdüğünü dile getirerek, “Talep koşullarını dezenflasyonla uyumlu hale getiren para politikası sıkılığıyla düşüşü hızlandıracağız.” dedi.
Gıda enflasyonu: “Kuraklık ve don etkiledi”
Enflasyonun Eylül ayında beklentilerin üzerinde gelmesini değerlendiren Karahan, bunun temel nedeninin gıda kalemindeki sapma olduğunu belirtti:
-
“Özellikle kuraklık ve don, gıda enflasyonunda beklenmeyen artışlara neden oldu.”
-
“Bir veya iki ay yüksek gelen enflasyon, sonraki dönemi yukarı çekebiliyor.”
Ekimde ise verilerin beklentilerin altında geldiğini aktaran Karahan, Kasım için de benzer bir tablo beklediklerini söyledi.
“Dezenflasyon eğilimi sürüyor”
Karahan, dayanıklı mallarda iki yıl önceki hızlı fiyat artışlarının artık belirgin biçimde yavaşladığını açıkladı.
-
Tüketim malları ithalatının gerilediğini,
-
Hizmet sektörünün yatay seyrettiğini belirterek,
kısa ve orta vadede dezenflasyonun devam ettiğinin altını çizdi.
Hissedilen enflasyon neden daha yüksek?
Karahan, toplumun hissettiği enflasyonla ölçülen enflasyon arasındaki farkı şöyle açıkladı:
-
“Gıda ve kira gibi sık tüketilen kalemlerdeki yüksek artışlar algıyı yukarı çekiyor.”
-
“Enflasyon düştükçe hissedilen enflasyon da zamanla gerileyecek.”
-
“Önemli olan düşüş trendine odaklanmak.”
Kira ve eğitim fiyatları enflasyonu neden yavaşlatıyor?
Karahan, kira ve eğitim gibi kalemlerin para politikasının etkisi dışında kalan belirleyici alanlar olduğunu söyledi:
-
“Bu fiyatlar geçmiş enflasyona göre belirlendiği için düşüşü geciktiriyor.”
-
“Kiracılar yıllık sözleşme yapıyor, eğitim ücretlerinde de yıllık fiyatlandırma var. Bu nedenle enflasyon inse bile bu kalemler daha yüksek seyredebiliyor.”
Gıda enflasyonunun ise hem enflasyon hem algı üzerinde önemli bir etkisi olduğunu belirterek, don ve kuraklık nedeniyle bu kalemin süreci yavaşlattığını vurguladı.



