İstiklal Mücadelesinin büyük kumandanı Kazım Karabekir vefatının 73. yılında yad ediliyor

Mütarekeden sonra 1919 baharında Erzurum’da 15. Kolordu Komutanı iken, Ordu Müfettişi olarak bölgeye gelen Mustafa Kemal Paşa görevinden ayrılmasına rağmen kendisine destek sağlan Kazım Karabekir, İstiklal Mücadelesinin kırılma noktasına adını yazdı.

Genel 26.01.2021, 14:41
27
İstiklal Mücadelesinin büyük kumandanı Kazım Karabekir vefatının 73. yılında yad ediliyor

Türkiye Cumhuriyetinin Kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e verdiği destekle İstiklal Mücadelesinin kırılma noktasına adını yazdıran, Doğu Anadolu’da kazandığı zaferlerle milletin gönlünde yer eden asker ve devlet adamı Kazım Karabekir, ölümünün 73. yılında yad ediliyor.

23 Temmuz 1882'de İstanbul'da doğan Karabekir, Kuleli Askeri İdadisi'nde öğrenim gördükten sonra 1902'de Harbiye Mektebi'ni bitirdi. 1905'te Erkan-ı Harbiye'den yüzbaşı rütbesiyle mezun olan Karabekir, bu dönemde İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Rumeli 'de teşkilatlanmasında önemli rol oynadı.

II. Meşrutiyet'in ilanının ardından Edirne'deki 3. Ordu Komutanlığına atanan Karabekir, 1909 yılında 31 Mart Ayaklanmasının bastırılmasında görev aldı.

14 Nisan 1912'de binbaşılığa yükselen, Balkan Savaşları döneminde Trakya Sınır Komiseri olarak önemli görevler yapan Karabekir, Çanakkale Savaşı'nın başlaması üzerine cepheye gönderildi.

Kerevizdere'de Fransızlar'a karşı 3 ay boyunca mücadele eden Karabekir, 1916'da Kutü'l-Amare'yi kuşatan 18. Kolordu Komutanlığına getirildi, daha sonra Kafkas Cephesi'nde kolordu komutanlığına tayin edildi.

Mütarekeden sonra 1919 baharında Erzurum’da 15. Kolordu Komutanlığına getirilen, Ordu Müfettişi olarak bölgeye gelen Mustafa Kemal Paşa’ya görevinden ayrılmasına rağmen destek sağlamaya devam eden Kazım Karabekir, Kurtuluş Savaşı boyunca Doğu Cephesi komutanlığı yaptı.

Ermeni ordusunu bozguna uğrattı
15 Kasım 1920'de Ermeni ordusunu büyük bir bozguna uğratan Karabekir Paşa, Rus Sovyet Sosyalist Federe Cumhuriyeti'yle de Kars Antlaşması görüşmelerini yürüttü.

Daha sonra I. Ordu Müfettişliğine tayin edilen Karabekir, 1923'te İstanbul milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne girdi.

Karabekir; Rauf Orbay, Ali Fuat Cebesoy, Refet Bele, Cafer Tayyar Eğilmez, Adnan Adıvar ve arkadaşları ile 27 Kasım 1924'te cumhuriyetin ilk muhalefet partisi Terrakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nı kurup genel başkanı oldu.

banner153
Partisi, Şeyh Sait İsyanı nedeniyle 3 Haziran 1925'te kapatıldı. Karabekir, 22 Haziran 1926'da İzmir'de Mustafa Kemal'e düzenlenen suikasttan haberdar olduğu halde bildirmediği iddiasıyla tutuklandı ve İstiklal Mahkemesi'nde idamla yargılandı ancak mahkeme heyetinin oy birliğiyle beraat etti.

İkinci dönem milletvekilliği bitince Kazım Karabekir, 5 Aralık 1927'den 1938'e değin Erenköy'deki bugün müze olan köşkünde inzivaya çekildi.

Cumhuriyetin Kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatının ardından İsmet İnönü, Cumhurbaşkanı olunca Karabekir de 31 Aralık 1938'de İstanbul milletvekili oldu, 23 Temmuz 1946'da TBMM Başkanı seçildi.

26 Ocak 1948'de Ankara'da vefat eden Kazım Karabekir, önce Hava Şehitleri Mezarlığı'na defnedildi, ardından 30 Ağustos 1988'de Atatürk Orman Çiftliği'nde oluşturulan Devlet Mezarlığı'na nakledildi.

Anılarını yazdı
Hatıratını da yazan Karabekir, aralarında "Birinci Cihan Harbi", "İstiklal Harbimiz", "İzmir Suikastı", "Çocuklara Öğütler", "Hayatım", "İttihat ve Terrakki Cemiyeti 1896-1909", "Ermeni Dosyası", "İngiltere, İtalya ve Habeş Harbi", "Çocuk, Davamız", "İstiklal Harbimizin Esasları", "Sanayi Projelerimiz", "İktisat Esaslarımız", "İstiklal Harbimizde İttihad Terrakki ve Enver Paşa", "İtalya ve Habeş", "Sarıkamış-Kars ve Ötesi" ve "Erzincan ve Erzurum'un Kurtuluşu" olan 17 eser kaleme aldı.

Kızının dilinden Karabekir Paşa
Kazım Karabekir’in kızı Timsal Karabekir Yıldıran, babasının vefatının 73. yılında Erenköy’deki Kazım Karabekir Paşa Müzesi’nde AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Babasını çok küçük yaşlarda kaybettiğini dile getiren Yıldıran, “7 yaşımı bitirdiğim gün 26 Ocak 1948’de babamı kaybettik. Ailemize sanki bomba düşmüş gibi ıstıraplı bir döneme girdik. Bugün de çokça dile getiriliyor, 0-7 yaş bir çocuğun karakterinin oluşmasında çok etkili bir dönemdir. Ailenin içinde birtakım şeylerin farkına varması için önemlidir. Babam adeta bir pedagog gibi çocuk ruhunu anlayan ve ona nüfuz eden biriydi. Bizden önce 6 binden fazla yetime de babalık yaptı. Şefkatli bir insan. Asker babanın bir evladı olmam nedeniyle ’Sert biri miydi?’ diye soralardı. Tabii ki bazı kurallarımız vardı ama babam çok sevecendi. Yaratılmış her şeye değer verirdi.” diye konuştu.

Karabekir’in emek verdiği bütün evlatlarının vatana millete faydalı ve yetişmiş bireyler olduğunu dile getiren Yıldıran, babasının himayesinde yetişmiş çocuklara ilişkin şunları anlattı:

“6 bin küsur evlat, Allah’ın olmamızı istediği gibi evlatlar olduk. Bu örnekliği babamdan aldık. İnsanlar bazen bir şeyleri yapmak ister ama şartlar el vermez. Örneğin o toplanan 6 bin çocuğun ilk fotoğraflarını görseniz perişan durumdalar. Ölüme terk edilmişler. Fakat 3 ay sonra Gürbüzler Ordusu olarak karşımıza çıktılar. Bu kadar evlada maddi-manevi desteği verdi. Örneğin eski Genelkurmay Başkanlarından Cemal Tural Paşamız bu evlatlarındandır. Sabri Koçak Paşamız da o evlatlarındandı. Daha hayattayken onlarla tanıştık.”

"Çocuk davasının" Karabekir’in hayatında çok önemli olduğunu vurgulayan Yıldıran, “Hatta vefatından bir hafta önce kimsesiz çocuklarla alakalı bir programda ilk kalp krizini geçirdi. ‘Ne olacak bu çocukların hali?’ demiştir. Bu da bize bir vasiyettir." dedi.

Ermeni yetimlere de sahip çıktı
Yıldıran, Karabekir Paşa’nın sadece Müslüman Türk çocuklarına değil Ermeni yetimlere de sahip çıktığını hatırlatarak, şu bilgileri verdi:

“Çocuk kutsaldır.’ der. Ermenilerden de sahipsiz kalan çocuklar oluyor. Onlara da el uzatıyor. Çocukları Ermeni olduğu için asimile etmek istemedi. Bazı kişiler, Gürbüzler Ordusundaki Ermeniler diye anlatıyor. Böyle bir şey yok. Onları ayrı yetiştiriyor. ‘Çocuk Ermeni ise dilini ve dinini bilerek yetişsin.’ diyor. Amerikalılar, Trabzon’da bir yetimhane açtı ve Kazım Karabekir de o çocuklara babalık yaptı. O çocukların yaptığı bir kara kalem resim vardır. Altında da ‘Yetimler babası Kazım Karabekir Paşa’ denmiştir. Bu çok önemli bir belgedir. Özellikle bize yapıştırılmaya çalışılan sözde soykırım yalanına Ermeni çocukların tokat gibi cevabıdır."
 

Yorumlar (0)
banner49
Günün Anketi Tümü
Çayeli Belediyesi'nin çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 29 57
4. Altay 29 53
5. Altınordu 30 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Tuzlaspor 30 44
9. Ümraniye 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
Namaz Vakti 14 Nisan 2021
İmsak 04:02
Güneş 05:34
Öğle 12:23
İkindi 16:05
Akşam 19:03
Yatsı 20:28