Bahçeli evi olanlar ya da köyde yaşayanlar için, atıklardan biyogaz elde ederek hem gaz ihtiyacı hem de elektrik ihtiyacını bedava karşılama imkanı var. Elektrik ihtiyacını ise biyogaz ile çalışan jeneratörler kullanarak sağlayabilirsiniz. Ancak enerji sisteminin nasıl çalıştığını anlamak için önce Anaerobik Sindirimin Bilimsel Temeline bakmak gerekiyor. Bu konuda bizi aydınlatan Enerji Sistemleri Mühendisi bu tür ev tipi biyogaz sistemlerinin, teknik olarak bahçesi olan her yerde kurulabileceğini belirtti. Peki sistem nasıl çalışıyor? Gelin birlikte bakalım.
Enerji S. Mühendisinin ifadesine göre; Anaerobik sindirim (AD), organik maddelerin (mutfak atıkları, hayvan gübresi, bitki artıkları vb.) oksijensiz ortamda mikroorganizmalar tarafından parçalanması sürecidir. Bu süreç sonucunda şunlar açığa çıkıyor:
Metan (CH₄) (%50–70)
Karbondioksit (CO₂) (%30–40)
Az miktarda hidrojen sülfür (H₂S), amonyak (NH₃) ve su buharı
Bu gaz karışımı biyogaz olarak adlandırılır. Haksever şöyle devam etti: Anaerobik sindirimin dört ana biyokimyasal aşaması var.
Hidroliz aşaması – Kompleks organik maddeler (karbonhidrat, protein, yağ) basit moleküllere (şeker, aminoasit, yağ asidi) ayrılır.
Asidogenez aşaması – Bu basit moleküller organik asitlere dönüşür.
Asetogenez aşaması – Organik asitler asetata çevrilir.
Metanojenez aşaması – Metanojen bakteriler asetattan ve hidrojenden metan üretir.
Bu sürecin sağlıklı ilerlemesi için anaerobik ortam, uygun sıcaklık (35–37°C mezofilik), nem oranı ve pH (6.8–7.5) kritik öneme sahiptir.
Bahçede Biyogaz Sistemi Tasarımı
Bahçenizde küçük ölçekli bir biyogaz tesisi kurmak için basit ama işlevsel bir sistem kurmak mümkün ancak bu işi kendi başınıza değil bu alanda lisansı olan bir mühendise danışarak yaptırmak ve gerekli izinleri almak gerekiyor. Aksi halde metan gazı patlaması, gazın basıncının az olması, etrafa kötü kokuların yayılması vs gibi istenmeyen sonuçlar olabilir.
Ev Tipi Biyogaz Sistemi için Gerekli Temel Malzemeler
Ev tipi biyogaz sistemi kurmak için gerekli malzemeler
Sindirim tankı (dijestör): Mesela 200–1000 litrelik plastik su deposu, bidon veya betonarme küçük tank gerekli.
Gaz toplama kubbesi: Esnek plastik balon, şişirilebilir esnek depo veya metal varil.
Giriş borusu: Atıkların (mutfak artıkları, gübre) tanka girmesi için PVC boru.
Çıkış borusu: Sindirim sonrası kalan gübreyi almak için. Bu atık “biyogübre” olarak kullanılabilir.
Gaz çıkış hattı: Gazı toplamak için PVC veya metal borular.
Gaz filtresi: H₂S ve nemi uzaklaştırmak için kireçtaşı + demir talaşı içeren basit filtre.
Basınç regülatörü: Gazın güvenli akışını sağlamak için gerekli.
Ocak/Isıtıcı bağlantısı: Gazın kullanılacağı yer için hortum ve vana sistemi.
Ev Tipi Biyogaz Sistem Kurulumu
Sindirim tankını toprağa gömün veya gölgeli bir alana koyun. Giriş borusunu üst kısımdan, çıkış borusunu alt kısımdan yerleştirin. Gaz çıkış hattını üst kısımdan alın ve gaz deposuna yönlendirin. Gaz deposundan çıkan hattı filtreye ve ardından ocak sistemine bağlayın.Tankı %50–60 organik atık (örneğin hayvan gübresi + mutfak artığı) ve %40–50 su ile doldurun. Sistemi kapalı tutarak 2–3 hafta bekleyin; metanojen bakteriler aktif hale gelince biyogaz üretimi başlayacaktır.
Tahmini Gaz Üretimi
En önemli ve hesap gerektiren konu bu. Enerji Sistemleri Mühendisi , bir sistemin tahmini gaz üretimi hakkında bilgi verdi. O’na göre Biyogaz verimi atık türüne bağlıdır. Literatürdeki ortalama değerler şöyle:
Normal şartlarda;
1 kg taze inek gübresi → ~0.03–0.04 m³ biyogaz
1 kg tavuk gübresi → ~0.06 m³ biyogaz
1 kg mutfak atığı → ~0.05 m³ biyogaz üretir.
Bir Ev Tipi Biyogaz Sistemi İçin Örnek Hesap
Günlük 20 kg inek gübresi (köy/bahçe ortamında kolay bulunabilir)
20 × 0.035 m³ ≈ 0.7 m³ biyogaz/gün
Enerji karşılığı: 1 m³ biyogaz ≈ 5–6 kWh enerji sağlar.
0.7 m³ biyogaz ≈ 3.5–4 kWh enerji → Bu miktar 2–3 saatlik pişirme için yeterlidir. Bu sistemin ülkemizde çok yaygın olmadığını belirten Enerji Sistemleri Mühendisi bu tip sistemlerin avantajlarına da değindi ve avantajları 4 başlık altında topladı.
Yenilenebilir enerji kaynağı olması: Atıkları enerjiye dönüştürür.
Çevre dostu olması: Metan atmosfere salınmaz, enerjiye dönüşür.
Ek ürün vermesi: Sindirim sonrası kalan biyogübre toprağı zenginleştirir.
Ekonomik olması: Doğalgaz veya tüp masraflarını azaltır.
Gerekli izinler ve mühendislik hizmeti alınarak bahçede kurulacak küçük ölçekli biyogaz sistemiyle hem atıklar değerlendirilebilir hem de günlük mutfak ihtiyacına yetecek kadar metan gazı üretilebilir. Anaerobik sindirim, sürdürülebilir enerji üretimi için hem bilimsel hem de pratik bir çözüm…
güncellendi...
