Karadeniz'in verimli topraklarında geleneksel üretimle varlığını sürdüren İsabella üzümü, hem bölge ekonomisi hem de doğal tarım açısından yeniden yükselişe geçti. Koyu mor rengi, benzersiz çilek kokusu ve yoğun aromasıyla tanınan bu üzüm türü, özellikle Ordu’nun Ünye ilçesinde coğrafi işaret alarak "Ünye İsabella Üzümü" adıyla tescillendi.
Amerika’dan Karadeniz’e Uzanan Bir Üzüm Hikâyesi
Bilimsel adı Vitis labrusca olan İsabella üzümü, 19. yüzyıl başlarında Amerika’dan Avrupa’ya, oradan da Türkiye’ye getirilen üzüm çeşitlerinden biridir. Türkiye’de özellikle Karadeniz iklimi sayesinde güçlü bir adaptasyon süreci yaşamış ve bölgeye özgü bir ürün haline gelmiştir.
İlk olarak Giresun ve Ordu çevresinde yetiştirilmeye başlanan bu üzüm türü, bugün Samsun ve Rize gibi illerde de küçük ölçekli üretimle varlığını sürdürmektedir. Karadeniz’in nemli havası ve zengin mineralli toprakları, İsabella üzümünün aromatik yapısını belirginleştiriyor.
İsabella Üzümünün Ayırt Edici Özellikleri
-
Renk: Koyu mor ile siyah arasında değişen kabuk rengi
-
Aroma: Olgunlaştığında belirgin çilek kokusu
-
Kabuk: Kalın yapısı sayesinde uzun süre dayanıklı
-
İçerik: Yumuşak, bol sulu, yoğun tatlılık
-
Olgunlaşma Dönemi: Eylül ortasından ekim ayı sonuna kadar
-
Hasat: Sabah saatlerinde, elle toplanır
Bu üzüm türü, sadece görünümüyle değil yaydığı kokuyla da bağlarda kendini belli eder. Olgunlaşma döneminde çevreye yayılan aromatik koku, diğer yerli üzüm türlerinden kolayca ayırt edilmesini sağlar.
Geleneksel Yetiştirme Yöntemleriyle Ekolojik Tarım
İsabella üzümü üretimi genellikle Karadeniz kıyısındaki küçük aile işletmeleri tarafından sürdürülmektedir. Üretim sürecinde:
-
Kimyasal ilaç kullanımından büyük ölçüde kaçınılır
-
Budama, havalandırma ve zararlılarla mücadele doğal yöntemlerle yapılır
-
Üzüm taneleri hasat sonrası güneşte bekletilmeden hemen kasalanır
-
Kalın kabuğu, taşıma sırasında meyvenin zarar görmesini engeller
Bu yöntemler sayesinde İsabella üzümü, ekolojik tarım açısından değerli bir ürün olarak öne çıkmaktadır.
Sofralıktan Doğal Ürünlere Uzanan Geniş Kullanım Alanı
İsabella üzümü sadece taze meyve olarak tüketilmekle kalmaz; aynı zamanda çeşitli işlenmiş gıda ürünlerinde de kullanılmaktadır:
-
Pekmez
-
Reçel
-
Doğal üzüm suyu (şıra)
-
Ev yapımı sirke
-
Şekersiz doğal içecekler
Avrupa'da şarap üretiminde kullanımı yasak olsa da Türkiye’de bu üzüm daha çok fermente edilmeden tüketilen ürünler için tercih edilmektedir. Aromatik yapısı sayesinde işlenmiş gıdalara hem tat hem renk katmaktadır.




