Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zuhal Gerçek öncülüğünde yürütülen kapsamlı bilimsel çalışmada, kanser tedavisinde kullanılma potansiyeli taşıyan yeni ilaç adayı moleküller geliştirildi. Üniversitenin Bilimsel Araştırma Projeleri koordinasyonunca desteklenen bu süreç, özel bir üniversiteden Prof. Dr. Mustafa Güzel ile Dr. Öğretim Üyesi Betül Yeşil'in katkılarıyla tamamlandı.
Gerçekleştirilen laboratuvar çalışmalarında sentezlenen maddelerin antikanser özellikleri, hem deneysel hem de teorik yöntemler kullanılarak detaylı bir şekilde analiz edildi. Elde edilen bulgular doğrultusunda, geliştirilen bu özgün moleküllerin meme, prostat ve akciğer kanseri hücreleri üzerinde yıkıcı etkiler gösterdiği tespit edildi.
İki Aşamalı Bilimsel Süreç
Proje, akademik iş birliği temelinde iki temel aşama halinde hayata geçirildi. İlk aşamada, yeni nesil moleküllerin sentez işlemleri tamamen Prof. Dr. Zuhal Gerçek tarafından üniversitenin laboratuvarlarında başarıyla tamamlandı. İkinci aşamada ise sentezlenen bu bileşiklerin antikanser aktiviteleri, İstanbul'daki özel bir üniversitede görev yapan Prof. Dr. Mustafa Güzel ve Dr. Öğretim Üyesi Betül Yeşil tarafından incelendi.
Yürütülen bu ortak çalışmalar sonucunda, söz konusu moleküllerin üç farklı kanser türüne ait hücre hatları üzerinde güçlü antikanser aktivite sergilediği netlik kazandı. 2000 yılından bu yana akademik çalışmalarını sürdüren Prof. Dr. Zuhal Gerçek, bu projenin Türkiye'nin kendi öz kaynaklarıyla kanser ilaçları geliştirmesi yolunda stratejik bir değer taşıdığını vurguladı.
Patentlerle Koruma Altına Alındı
Elde edilen bilimsel başarı, uluslararası ve ulusal düzeyde tescillenerek güvence altına alındı. Araştırma ekibi, geliştirdikleri yeni nesil moleküller için biri ulusal diğeri Avrupa patenti olmak üzere toplam iki patent başvurusunun kabul edildiğini ve bu sayede fikri mülkiyet haklarının korunduğunu bildirdi.
Prof. Dr. Zuhal Gerçek, projenin temel amacının kanser ilacı olmaya aday molekülleri sentezlemek ve bu maddelerin tedavi edici potansiyelini ortaya koymak olduğunu belirtti. Bu başarının yerli ve milli ilaç üretimi hedefi doğrultusunda atılmış değerli bir adım olduğuna dikkat çekildi.
Klinik Çalışmalar Bekleniyor
Laboratuvar ortamında elde edilen umut verici sonuçların, gelecekte üretilebilecek yeni nesil kanser ilaçları için sağlam bir bilimsel temel oluşturduğu ifade edildi. Bununla birlikte, söz konusu moleküllerin doğrudan hastaların tedavisinde kullanılabilmesi için henüz erken olduğu belirtildi.
Uzmanlar, bu bileşiklerin güvenli birer ilaca dönüşebilmesi amacıyla kapsamlı ileri araştırmaların, titiz güvenlik testlerinin ve kapsamlı klinik çalışmaların yapılması gerektiğinin altını çizdi.
