Yaş çay alım fiyatının 10 yıllık seyri

2020 ürünü yaş çay alım fiyatını kilo başına 3 lira 27 kuruş olarak açıklandı. Üreticiye ayrıca kilo başına 13 kuruşluk destekleme primi ödenecek. Açıklanan fiyat üreticiyi memnun etmedi.

YAŞAM 13.05.2020, 00:09 13.05.2020, 00:25
100139
Yaş çay alım fiyatının 10 yıllık seyri

Ali Ekber YILDIRIM

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2020 ürünü yaş çay alım fiyatını kilo başına 3 lira 27 kuruş olarak açıkladı. Üreticiye ayrıca kilo başına 13 kuruşluk destekleme primi ödenecek.

Açıklanan yaş çay alım fiyatı geçen yılki artışın gerisinde kaldı. 2019 üretim yılında önceki yıla göre kilo başına 58 kuruşluk artış sağlanmıştı. Bu yıl hasat ile ilgili sorunlar ve getireceği maliyet artışı nedeniyle üreticinin beklentisi 4 lira civarındaydı. Bu yılki fiyat artışı geçen yıla göre kilo başına 37 kuruşta kaldı. Bu nedenle açıklanan fiyat üreticiyi memnun etmedi.

En yüksek fiyat artışı 2019'da, en düşük 2011'de

Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR)'nün devlet adına aldığı yaş çayın alım fiyatına bakıldığında son 10 yılda kilo başına en yüksek fiyat artışı 2019'da sağlanırken, en düşük artış 2011'de oldu. Geriye dönük olarak son 10 yıllık alım fiyatı incelendiğinde 2011'de önceki yıla göre kilo başına 9.5 kuruş, 2012'de 12 kuruş, 2013'te 13, 2014'te 15, 2015' te 20, 2016'da 19 kuruşluk artış sağlandı. 2017'de önceki yıla göre 33 kuruşluk artış yapılırken, 2018 yılında yaş çay alım fiyatı 2017'ye göre 32 kuruş, 2019'da önceki yıla göre 58 kuruş ve 2020 'de geçen yıla göre kilo başına 37 kuruşluk artış sağlanmış oldu.

Prim 5 yıldır artmıyor

Çay üreticilerine verilen kilo başına primde artış yapılmadı. Kilo başına 13 kuruşluk prim 5 yıldır artmadı. Çay destekleme primi 2010 yılında kilo başına 11.5 kuruştu. 2011 yılında yarım kuruşluk artışla 12 kuruşa çıkarıldı. 2016 yılına kadar tam 5 yıl hiç artırılmadan her yıl 12 kuruş olarak uygulandı. 2016'da 1 kuruşluk artışla prim 13 kuruşa yükseltildikten sonra 5 yıldır yine sabit kaldı. 2020 ürünü de dahil 5 yıldan beri yaş çay için üreticilere ödenen destekleme primi kilo başına 13 kuruş.

Üreticinin hasat endişesi bitmedi

İklim koşullarına bağlı olarak çay hasadında gecikme yaşanıyor. Ramazan Bayramı sonrası başlaması beklenen hasat için üreticiler endişeli. Koronavirüs çay hasadını da olumsuz etkiliyor. Son 10 yılda Gürcistan ve Azerbaycan'dan gelen işçiler çay hasadında çalıştırılıyordu. Koronavirüs nedeniyle bu iki ülkeden işçiler gelemiyor. Ayrıca 200 bin civarındaki çay üreticisinin önemli bir bölümü İstanbul başta olmak üzere büyük kentlerde yaşıyor. İstanbul'dan çay hasadı yapmak için memleketine gelmek isteyen üreticilere de bugüne kadar izin verilmedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, yaptığı açıklamada e-devlet üzerinden başvuranlara özel izin verileceğini söyledi. İzin alan üreticiler 19 Mayıs'ta gece yarısı sokağa çıkma yasağı bittikten sonra memleketlerine gidebilecekler.

Toplama maliyeti artacak

E-devlet üzerinden belli sayıda üreticiye izin verileceği özellikle gezme amaçlı memleketine gitmek isteyenlere izin verilmeyeceği ifade ediliyor. Üreticilerin 19 Mayıs'ta yola çıkmaları durumunda bayram sonrası başlayacak çay hasadı için kısa sürede işçi temin etmeleri gerekiyor. Bu nedenle hasatla ilgili sorun bir ölçüde devam ediyor. Bu kısa sürede hasat için bulunacak işçilerin ücretleri geçmiş yıllara göre yüksek olacağı ve üreticinin çay toplama maliyetini artıracağı ifade ediliyor.

Çayın ekonomik önemi

Türkiye, çay alanları bakımında 7. sırada. Kuru çay üretiminde Çin, Hindistan, Kenya, Srilanka ve Vietnam'dan sonra 6.sırada. Tüketimde ise kişi başına yıllık ortalama 3.5 kilogram kuru çay ile ilk sırada. Türkiye'den sonra,Afganistan kişi başına 2.5 kilo ile ikinci sırada. Libya'da 2.1, Katar'da 1.8 ve İngiltere'de 1.7 kilo çay tüketiliyor.
Doğu Karadeniz'in fındıkla birlikte en önemli iki ürününden biri olan yaş çayda Türkiye'nin üretimi yıllık 1 milyon 200 bin ton ile 1 milyon 500 bin ton arasında değişiyor. Üretilen yaş çaydan yıllara göre 230 ile 250 bin ton kuru çay elde ediliyor. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü(ÇAYKUR) verilerine göre, çay üretim alanlarının yaklaşık değerlerle yüzde 67'si Rize'de, yüzde 19'u Trabzon, yüzde 12'si Artvin, yüzde 2'si Giresun ve Ordu'da. Toplam çay üretici cüzdan sayısı ise 200 bin civarında.

Yaş çay alım fiyatı

Yıl

Fiyat (TL/Kg)

2020

3.27

2019

2.90

2018

2.32

2017

2.00

2016

1.77

2015

1.58

2014

1.38

2013

1.23

2012

1.10

2011

0.98

Yorumlar (0)
banner49
Günün Anketi Tümü
Çayeli Belediyesi'nin çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 18 27
9. Göztepe 19 25
10. Antalyaspor 19 25
11. Malatyaspor 18 24
12. Sivasspor 18 23
13. Başakşehir 19 23
14. Konyaspor 19 22
15. Kasımpaşa 18 22
16. Rizespor 18 21
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 18 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. Leicester City 19 38
2. M. United 18 37
3. Man City 17 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 15 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Sevilla 18 33
5. Villarreal 18 32
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 18 27
8. Cádiz 19 24
9. Celta de Vigo 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 18 22
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12
Namaz Vakti 21 Ocak 2021
İmsak 06:02
Güneş 07:31
Öğle 12:34
İkindi 15:04
Akşam 17:27
Yatsı 18:51