Yaş çay alım fiyatının 10 yıllık seyri

2020 ürünü yaş çay alım fiyatını kilo başına 3 lira 27 kuruş olarak açıklandı. Üreticiye ayrıca kilo başına 13 kuruşluk destekleme primi ödenecek. Açıklanan fiyat üreticiyi memnun etmedi.

YAŞAM 13.05.2020, 00:09 13.05.2020, 00:25
100425
Yaş çay alım fiyatının 10 yıllık seyri

Ali Ekber YILDIRIM

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2020 ürünü yaş çay alım fiyatını kilo başına 3 lira 27 kuruş olarak açıkladı. Üreticiye ayrıca kilo başına 13 kuruşluk destekleme primi ödenecek.

Açıklanan yaş çay alım fiyatı geçen yılki artışın gerisinde kaldı. 2019 üretim yılında önceki yıla göre kilo başına 58 kuruşluk artış sağlanmıştı. Bu yıl hasat ile ilgili sorunlar ve getireceği maliyet artışı nedeniyle üreticinin beklentisi 4 lira civarındaydı. Bu yılki fiyat artışı geçen yıla göre kilo başına 37 kuruşta kaldı. Bu nedenle açıklanan fiyat üreticiyi memnun etmedi.

En yüksek fiyat artışı 2019'da, en düşük 2011'de

Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR)'nün devlet adına aldığı yaş çayın alım fiyatına bakıldığında son 10 yılda kilo başına en yüksek fiyat artışı 2019'da sağlanırken, en düşük artış 2011'de oldu. Geriye dönük olarak son 10 yıllık alım fiyatı incelendiğinde 2011'de önceki yıla göre kilo başına 9.5 kuruş, 2012'de 12 kuruş, 2013'te 13, 2014'te 15, 2015' te 20, 2016'da 19 kuruşluk artış sağlandı. 2017'de önceki yıla göre 33 kuruşluk artış yapılırken, 2018 yılında yaş çay alım fiyatı 2017'ye göre 32 kuruş, 2019'da önceki yıla göre 58 kuruş ve 2020 'de geçen yıla göre kilo başına 37 kuruşluk artış sağlanmış oldu.

Prim 5 yıldır artmıyor

Çay üreticilerine verilen kilo başına primde artış yapılmadı. Kilo başına 13 kuruşluk prim 5 yıldır artmadı. Çay destekleme primi 2010 yılında kilo başına 11.5 kuruştu. 2011 yılında yarım kuruşluk artışla 12 kuruşa çıkarıldı. 2016 yılına kadar tam 5 yıl hiç artırılmadan her yıl 12 kuruş olarak uygulandı. 2016'da 1 kuruşluk artışla prim 13 kuruşa yükseltildikten sonra 5 yıldır yine sabit kaldı. 2020 ürünü de dahil 5 yıldan beri yaş çay için üreticilere ödenen destekleme primi kilo başına 13 kuruş.

Üreticinin hasat endişesi bitmedi

İklim koşullarına bağlı olarak çay hasadında gecikme yaşanıyor. Ramazan Bayramı sonrası başlaması beklenen hasat için üreticiler endişeli. Koronavirüs çay hasadını da olumsuz etkiliyor. Son 10 yılda Gürcistan ve Azerbaycan'dan gelen işçiler çay hasadında çalıştırılıyordu. Koronavirüs nedeniyle bu iki ülkeden işçiler gelemiyor. Ayrıca 200 bin civarındaki çay üreticisinin önemli bir bölümü İstanbul başta olmak üzere büyük kentlerde yaşıyor. İstanbul'dan çay hasadı yapmak için memleketine gelmek isteyen üreticilere de bugüne kadar izin verilmedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, yaptığı açıklamada e-devlet üzerinden başvuranlara özel izin verileceğini söyledi. İzin alan üreticiler 19 Mayıs'ta gece yarısı sokağa çıkma yasağı bittikten sonra memleketlerine gidebilecekler.

Toplama maliyeti artacak

E-devlet üzerinden belli sayıda üreticiye izin verileceği özellikle gezme amaçlı memleketine gitmek isteyenlere izin verilmeyeceği ifade ediliyor. Üreticilerin 19 Mayıs'ta yola çıkmaları durumunda bayram sonrası başlayacak çay hasadı için kısa sürede işçi temin etmeleri gerekiyor. Bu nedenle hasatla ilgili sorun bir ölçüde devam ediyor. Bu kısa sürede hasat için bulunacak işçilerin ücretleri geçmiş yıllara göre yüksek olacağı ve üreticinin çay toplama maliyetini artıracağı ifade ediliyor.

Çayın ekonomik önemi

Türkiye, çay alanları bakımında 7. sırada. Kuru çay üretiminde Çin, Hindistan, Kenya, Srilanka ve Vietnam'dan sonra 6.sırada. Tüketimde ise kişi başına yıllık ortalama 3.5 kilogram kuru çay ile ilk sırada. Türkiye'den sonra,Afganistan kişi başına 2.5 kilo ile ikinci sırada. Libya'da 2.1, Katar'da 1.8 ve İngiltere'de 1.7 kilo çay tüketiliyor.
Doğu Karadeniz'in fındıkla birlikte en önemli iki ürününden biri olan yaş çayda Türkiye'nin üretimi yıllık 1 milyon 200 bin ton ile 1 milyon 500 bin ton arasında değişiyor. Üretilen yaş çaydan yıllara göre 230 ile 250 bin ton kuru çay elde ediliyor. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü(ÇAYKUR) verilerine göre, çay üretim alanlarının yaklaşık değerlerle yüzde 67'si Rize'de, yüzde 19'u Trabzon, yüzde 12'si Artvin, yüzde 2'si Giresun ve Ordu'da. Toplam çay üretici cüzdan sayısı ise 200 bin civarında.

Yaş çay alım fiyatı

Yıl

Fiyat (TL/Kg)

2020

3.27

2019

2.90

2018

2.32

2017

2.00

2016

1.77

2015

1.58

2014

1.38

2013

1.23

2012

1.10

2011

0.98

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Namaz Vakti 20 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Günün Anketi Tümü
Çaykur Rizespor'un Tahir Kıran yönetimindeki performansını nasıl buluyorsunuz?
Çaykur Rizespor'un Tahir Kıran yönetimindeki performansını nasıl buluyorsunuz?