Kadına şiddet ve kadın cinayeti haberlerinde, görsellerin kullanım şekli mağduriyeti artırıyor

SETA Araştırmacısı Kevser Hülya Akdemir, Türk medyasında kadına şiddet ve kadın cinayeti haberlerinde görsellerin kullanımındaki hataların mağduriyetleri daha da artırdığını kaydetti.

YAŞAM 10.12.2020, 12:10
69
Kadına şiddet ve kadın cinayeti haberlerinde, görsellerin kullanım şekli mağduriyeti artırıyor

AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) Araştırmacısı Kevser Hülya Akdemir, Türk medyasında kadın cinayetlerinin ve kadına şiddetin ele alınışına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Akdemir, kadınların toplumda değişen konumunun modernleşmenin de etkisi ile oldukça sık gündeme geldiğini belirterek, kadınların çeşitlenen ve çoğullaşan statülerinin getirdiği hakların çoğu zaman bu hakların ihlalinin neden olduğu suçlarla birlikte anıldığını söyledi.

Kadınlara yönelik işlenen suçların başında yaşama hakkını gasp eden cinayetlerin geldiğini vurgulayan Akdemir, kadın cinayetlerinin çözümünde asıl olan toplumun meseleye olan bakış açısının doğru inşa edebilmesi olduğunu kaydetti.

Akdemir, kadının toplumda ya da medyada değişmez bir yeri olduğunu düşünmediğini anlatarak, "Toplumda kadın meselesine farklı yaklaşan birçok grup var. Ancak medyanın toplumun görüşünü şekillendirmedeki etkisi sorgulanamaz derecede büyük bence. Bu nedenle özellikle kadınlara dair işlenen suçların medyaya yansıma şekilleri kadınlara yönelik toplumun belirli bir kesiminde var olan yanlış algıları ve genel kabulleri yıkmaya yönelik olmalı." diye konuştu.

Medya ve toplumun sadece olayları aktarmak ve öğrenmek üzerine değil kadın cinayetleri gibi sorunları durdurmak üzerine bir sistem inşa etmesi gerektiğini dile getiren Akdemir, kadın cinayetlerinin haberleştirilmesi hususunda hazırladığı rapora değindi.

Akdemir, kadın cinayetlerinin haberleştirilmesi ve medyaya yansıma şekillerini incelediği raporu hazırlamaya başlarken önce ulusal ve uluslararası yayın ilkelerini ve basın meslek yasalarına baktığını söyledi.

Araştırmaları neticesinde dünyanın herhangi bir yerinde kadınlara karşı şiddet haberlerinin aktarımı üzerine belirlenen net kriterler olmadığı sonucuna ulaştığını aktaran Akdemir, şöyle devam etti:

"Rapordaki kriterler birçok kaynağın taranmasının ardından yanlış gerekçelendirme, infial oluşturma-korku uyandırma, suçu sıradanlaştıracak şekilde kelime kullanımı, belirli bir grubu hedef gösterme, failin psikolojik durumunun ön plana çıkarılması, failin kurbanla yakınlık derecesini ön plana çıkarak şekilde yanlış tanımlanması, kurban hikayesi ve suçlu hikayesi aktarımında daha çok suçlunun hikayesine odaklanılması ve mağdurların kanlı-yaralı hallerini ya da olay yeri görüntülerini yansıtacak şekilde yanlış haber görseli kullanımı olarak belirlendi. Çoğunlukla dağınık şekilde bulunan kriterlerin ise uygulanıp uygulanmadığını kontrol eden bir mekanizma geliştirilmemiş. Kadınlara karşı şiddet haberlerinin sunumu için öncelikle yasa niteliği taşıyan ve kişilerin inisiyatifine bırakılmayan derli toplu bir kriter şeması belirlenmeli diye düşünüyorum. Sonrasında da bu kriterlerin uygulanıp uygulanmadığını kontrol eden, hem kamu yetkililerinin hem medya çalışanlarının ve kadın sivil toplum kuruluşlarının doğrudan dahil olabildiği bir denetleme mekanizması olması büyük değişimleri beraberinde getirebilir. Denetleme mekanizmaları her zaman cezai işlemin bir önceki adımı ya da kısıtlama olarak düşünülüyor ancak benim kast ettiğim medya araçlarına doğru yönlendirmenin yapıldığı, toplumun taleplerinin net ifade edildiği bir sürecin geliştirilmesi. Ayrıca teşvik edici olması açısından doğru örneklere ödül sistemini de içinde barındırmalı."

"En önemli görev medya çalışanlarına düşüyor"
Akdemir, kadın cinayetlerinin haberleştirilmesi noktasında en önemli görevin medya çalışanlarına düştüğüne dikkati çekerek, "Bu nedenle medya organlarının çalışanlarına gerekli bilgilendirmelerde bulunması, bu konuda fikir sahibi olmaları için eğitimler sunması gerekiyor diye düşünüyorum. Dikkatsiz hazırlanan haberler toplumda olumsuz etkiye neden oluyor ancak bunların büyük bir kısmı kasıtlı hazırlanan kötü haberler değil. Zaman zaman gerçekleşen hataların bir kısmı bu alanda yeterli bilgi birikimine sahip olmamaktan kaynaklanıyor. Bu nedenle medya araçları çalışanlarına ilgili etik ilkeleri ve uygun habercilik dilini anlatan eğitimler vermeli ve bu konuda net bir yazım kuralı belirlemeli." diye konuştu.

Medya alanında etkili olan mesleki örgütler ve sivil toplum kuruluşlarının da kadın cinayetlerine dair yayınlanan haberlerin takipçisi olması gerektiğini anlatan Akdemir, gazetecilik meslek ilkelerine ve cinayet haberlerini aktarımına dair habercilik değerlerine aykırı bir durumun ilgili kurumlarla paylaşılmasının önemine işaret etti.

Kadın cinayeti haberlerinde görsel kullanımı
Akdemir, kadın cinayetlerinin medyadaki sunumunda görsellere dikkat edilmesi gerektiğini belirterek, "Bu tür olayları haberleştirilirken olay yeri, suç aleti, mağdurun kanlı ve yaralı görüntüleri, ceset fotoğrafı ve faillerin gülümseyen halleri görsel olarak kullanılmamalı. Ayrıca kurban ile empati kurulmasını zorlaştıracak şekilde failin gündelik görüntülerine yer verilmemesi gerekir. Birçok haberde cinayeti işleyen kişilerin mağdurla yakınlık derecesi ön planda. Örneğin fail eğer eski sevgilisi ise haberlerde önceden kurbanla beraber çekilmiş fotoğraflarına yer verildiği görülüyor sık sık. Bununla birlikte bir de 'ayrılmak istediği erkek arkadaşı tarafından öldürüldü' ya da 'boşandığı eşinin başkasıyla evleneceğini duyunca öldürdü' gibi başlıklar konulduğunda okuyan kişilere cinayete dair bir gerekçe sunulmuş oluyor. Özellikle sosyal medyadan paylaşılan bu gibi haberlerin altındaki yorumlarda 'haketmiş' gibi ifadelere bile rastlamak mümkün. Bu nedenle başlık ve görsel tercihi oldukça önemli. Haberlerde failin tutuklu ya da yargılanırken çekilen fotoğrafı kullanılması daha doğru olacaktır. Kamu yararı olmadıkça cinsel saldırı mağdurlarının görüntüleri kullanılmaması da yine literatürde değinilen konulardan biri." ifadelerini kullandı.
 

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Çayeli Belediyesi'nin çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?
23°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Namaz Vakti 15 Haziran 2021
İmsak 02:38
Güneş 04:38
Öğle 12:23
İkindi 16:23
Akşam 19:59
Yatsı 21:50