Yeni İtibarsızlaştırma Aracı: Trol

Avukat Meltem Banko'nun Kaleminden...

TEKNOLOJİ 09.02.2015, 21:41 28.04.2020, 23:15
1891
Yeni İtibarsızlaştırma Aracı: Trol
Hukuka, etik kurallara bağlılık hissetmeyen; kendini, varolan tüm sosyal sorumluluk bilincinden yukarıda hisseden, enerjisini başkalarını inciterek yükselten bir grup insanla karşı karşıya bulunmaktayız internet çağı adı verilen bu yüzyılda.

Bu gruba dahil kişilere ise, ‘trol’ isminin verilmesi uygun görülmektedir. Bu çerçevede internet ortamında trollük; kötü, çirkin veya hoşa gitmeyen söz ve içeriklerle diğer kişi ve kullanıcılara “zarf” veya “yem atmak” yoluyla var olan bir tartışmayı alevlendirmek veya bireyler ya da toplumu huzursuz eden tartışmaları ateşlemek şeklinde ifade edilmektedir. 

Troller, genel olarak sahte profillerin ardına gizlenmekte; bilerek ve isteyerek başkaları arasına nefret, fanatiklik, ırkçılık, kadın düşmanlığı gibi hususlarda tohum ekmekte ya da sadece başkalarının arasında basit tartışmaların oluşmasına önayak olmaktadırlar.

Bu çerçevede troller, bulundukları ortamda genellikle tepki toplayacak, can sıkacak, kızdıracak, güzel ortamı bozacak ya da grubun tamamını hedef alan ve küçük düşürücü mesaj yazmakta, içerik paylaşmakta ya da cevap vermektedirler. İnternetin çeşitli ortamlarında kasıtlı olarak ilgi çekecek, kaos yaratacak şeyler hakkında yorum yaparak, örneğin twitterda ‘hashtag’ oluşturarak insanların algısıyla oynamak; yani onları bir anlamda işletmek ve bu suretle haz almak amacı taşımaktadılar.

Trollerden bazıları; kışkırtıcı sözlerle tepki çekmeye yönelik içerik paylaşmakta, bu yolla belki aslında hiç de onaylamadığı bir inancı, görüşü savunur gibi yaparak insanların tepkisini çekmeye çalışmaktadır.

Bazıları; örf ve adetlere, toplumun gelenek göreneklerine ya da ahlak kurallarına aykırı olarak görülen fotoğraf ve/veya görüntü kayıtlarını yine yem olarak kullanarak insanların bu içerik hakkında yorum ve paylaşımda bulunmasını amaçlamaktadırlar.

Yine troller; kişilerin sahip oldukları konumu, sahip olduğu ilkeleri, projelerini, ailelerini, makam mevkilerini, sözlerini, davranışlarını soyut olarak ve gereksiz bir şekilde eleştiri yağmuruna tutarak ve bunun yolunu açarak, bu kişinin canının sıkılmasını ve toplum nezdinde itibarsızlaşmasını sağlamayı da amaçlamaktadırlar.

Bazı troller tarafından da yine; oluşturulan ve genellikle yalan içerikli paylaşımlarla, daha önceden tespit edilen kişilerin toplum nezdindeki algısını tersyüz ederek, onların en azından bazı grupların hedef tahtasına oturmasını sağlamak amaçlanmaktadır.

Trolleri çoğunlukla twitterda, blog sayfalarında, haber sitelerinde, tartışma forumlarında ve oyun sitelerinde görmekteyiz. Fakat böyle bir sınırlama yapmak internetin sürekli değişen yüzü nedeniyle pek de uygun bulunmamaktadır.

Peki, trollerle nasıl mücadele etmeliyiz sorusu akla geliyor öncelikle… Bundan birkaç gün önce, twitter yönetim kurulu başkanı Dick Costolo`nun, şirketin trol olarak tanımlanan ve başka kişilerin canını sıkmak için tweet atan kişilerle ve oluşturdukları mağduriyetle başa çıkma konusunda başarısız olduğunu kabul ettiğine dair haberler yayınlandı gazetelerde. Evet, gerçekten de trol faaliyetleri gittikçe yaygınlaşıyor ve ne yazık ki, yukarıda da belirtildiği üzere twitter yönetimi dahi bu sorunla başa çıkma konusunda yetersiz olduklarını itiraf ediyordu. Ben, bu sorunun çözümü bakımından ilk olarak; uluslararası ve ulusal kurumsal bir siyasete gerek olduğunu düşünmekteyim. 


Yani öncelikle; hukuka aykırı içeriklerle ilgili bildirileri, bu içerikleri kaydeden, içerik sağlayıcılara ileten ve geçerli sorumluluk kurallarına göre ceza uyarısı yaparak bu verilerin silinmesini sağlayan uluslararası boyutta bir ağ dahilinde oluşturulan bildirim istasyonları tesis edilmesi gerektiğini belirtmek istiyorum. Ulusal boyutta ise, 5397 sayılı Kanun ve buna bağlı olarak çıkarılan Yönetmelik kapsamında ‘Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’ tarafından koordine edilecek çalışmalarla; izleme, filtreleme ve engelleme yapılacak içeriği haiz yayınların tespiti ve benzeri konularda yapılacak öneriler ile ilgili gerekli her türlü tedbir veya kararları almak gerektiğini ifade etmek istiyorum. 

Bireysel olarak ise, web sitesi yönetimine başvuru marifetiyle içerik kaldırma imkanımızı kullanmamız gerektiğini, bunun sonuçsuz kalması halinde 5651 sayılı Kanun ve diğer kanunlara göre erişimin engellenmesini talep edebileceğimizi, 5237 sayılı Kanun kapsamında suç teşkil eden içerikler nedeniyle cezai işlem başlatabileceğimizi ve hak kayıplarımızı telafi etmek adına hukuk mahkemelerine başvurabileceğimizi hatırlatmak istiyorum.

Tüm bunların ardından; trollük faaliyetini her somut olay bakımından ayrıca değerlendirerek ifade özgürlüğü kapsamında düşünülüp düşünülemeyeceğini de tartışmamız gerekmektedir diye düşünüyorum. Bu çerçevede, suç niteliği taşıyabilecek en sık rastlanan trollük faaliyetinden biri olan hakaret suçu bakımından şu hususları belirtmekte fayda olduğunu görüyorum.

Anlaşılmaktadır ki, Insan Hakları Mahkemesi içtihatlarında, eleştirinin eğer kişilerin amacı gerçekten buysa hukuka uygun kabul edilmesi gerektiği kabul edilmektedir (bakınız. Skałka / Polonya, no. 43425/98, § 34, 27 Mayıs 2003). Yine AİHM, insanların saygınlıklarına ağır bir şekilde hakaret ve küfür içeren ifadeler yoluyla yapılan saldırıların, huzur bozucu etkileri nedeniyle, cezalandırılmayı hakettiklerini belirtmektedir (Palomo Sánchez ve diğerleri/İspanya – 28955/06).

Insan Hakları Mahkemesi içtihatlarına göre, eleştiri, haksız ve dayanaksız bir bir şekilde yerden yere vurmaya, hakaret etmeye ve alçaltılmış bir dil kullanımına dönüştüğün zaman, eleştirinin nesnel sınırları aşılmakta ve hak ihlali gerçekleşmektedir. Mahkeme ayrıca, kötü niyetli olarak gerçeğin çarpıtılmasının kabul edilebilir eleştiri sınırlarını aştığını kabul etmektedir (bakınız. örnek olarak, Vides Aizsardzības Klubs v. Letonya, No. 57829/00, par. 45, 27 Mayıs 2004).

Kısaca örnek olarak verdiğim bu kararlarda bazı trollük faaliyetlerinin hiç de özgürlük kapsamında değerlendirilmediğini görmekteyiz. Buna göre sonuç olarak, sahte hesaplar yoluyla kişilerin ve toplumun huzurunu bozan ve adına trol denilen sosyal medya kullanıcılarının hukuksal sınırlar içinde kalınarak denetlenebilmesinin; ‘internet okuryazarlığı’ bilincini geliştirerek bu faaliyetlerin değersizleştirilmesinin çok önemli olduğunu bir kez daha vurgulamak istiyorum. Hepinize saygı ve sevgilerimi sunuyor, ülkemize değer katmaya devam etmek için DURMAK YOK YOLA DEVAM diyorum...
Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Rize Şehir Hastanesinin deniz dolgusu üzerinde yapılmasını uygun buluyor musunuz?
Rize Şehir Hastanesinin deniz dolgusu üzerinde yapılmasını uygun buluyor musunuz?
19°
az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20
Namaz Vakti 05 Haziran 2020
İmsak 02:42
Güneş 04:40
Öğle 12:21
İkindi 16:21
Akşam 19:53
Yatsı 21:42