Kovid-19 aşıları salgından çıkışın umudu oldu

Kovid-19'a karşı geliştirilen aşıların klinik denemelerde virüse karşı yüksek oranda etkili olması, Kovid-19 salgınının yaygın bir aşılama kampanyasıyla kontrol altına alınabileceğine dair umutları arttırdı.

SAĞLIK 02.01.2021, 13:47
87
Kovid-19 aşıları salgından çıkışın umudu oldu

Dünyada yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı bağışıklık sağlamayı amaçlayan aşı çalışmaları bir yıldan kısa sürede ilk sonuçlarını verirken, salgından çıkışın umudu oldu.

Umut bağlanan bazı aşı adaylarının binlerce deneğin katıldığı klinik denemelerde virüse karşı yüksek oranda etkili olması, Kovid-19 salgınının yaygın bir aşılama kampanyasıyla kontrol altına alınabileceğine dair umutları arttırdı.

İngiltere İlaç ve Sağlık Ürünleri Düzenleme Kurumu, 2 Aralık'ta Amerikan ilaç şirketi Pfizer ile Türk bilim insanı Prof. Dr. Uğur Şahin'in kurucu ortağı olduğu Alman biyoteknoloji firması BioNTech'in geliştirdiği Kovid-19 aşısının yaygın kullanımına onay verdi.

"Tescillenen ilk aşı"
"Dünyada tescillenen ilk Kovid-19 aşısı" olan BioNTech/Pfizer aşısına, ABD İlaç ve Gıda İdaresi (FDA) ve Avrupa İlaç Ajansı (EMA) da acil kullanım onayı verdi.

Aşı, İngiltere ve ABD'de insanlara uygulanmaya başlandı. İngiltere'de 91 yaşındaki Kuzey İrlandalı Margaret Keenan, ABD'de ise New York'ta çalışan 52 yaşındaki Afro-Amerikalı hemşire Sandra Lindsey, aşıyı ilk yaptıranlar oldu. Aşı, 27 Aralık'ta Avrupa ülkelerinde uygulanmaya başlandı.

BioNTech/Pfizer aşısının yanı sıra Amerikan biyoteknoloji şirketi Moderna'nın ABD Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü (NIAID) ile geliştirdiği aşı da 19 Aralık'ta FDA'dan aldığı acil kullanım onayının ardından ABD'de uygulanmaya başlandı.

Aşı, ilk kez 21 Aralık'ta Connecticut eyaletinde Afro-Amerikalı hemşire Mandy Delgado'ya vuruldu. ABD Sağlık Bakanı Alex Azar ile Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü Direktörü Dr. Anthony Fauci, 22 Aralık'ta aşıyı yaptırarak yurttaşlara güvenli olduğu mesajını verdi.

Bu arada, İngiltere İlaç ve Sağlık Ürünleri Düzenleme Kurumu, 30 Aralık'ta Oxford Üniversitesinin İngiliz-İsveç ilaç firması AstraZenaca iş birliğinde geliştirdiği yeni tip koronavirüs (Kovid-19) aşısının yaygın kullanımına onay verdi. İngiltere'de tescillenen ikinci aşı olan Oxford/AstraZeneca aşısı, 4 Ocak'tan itibaren insanlara vurulmaya başlanacak.

Öte yandan, Çin'de ve Rusya'da üretilen aşı adaylarının acil kullanımına izin verilirken, potansiyel aşılar klinik deneme ve yaygın kullanım için başka ülkelerce tedarik edilmeye başlandı.

Dünyada 2021'de milyarlarca insana Kovid-19 aşılarının yapılması planlanıyor.

Türkiye, iki Kovid-19 aşısından 54,5 milyon doz alacak
Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 25 Kasım'da yaptığı açıklamada, erken dönemde güvenilirliğini ve etkinliğini kanıtlanmış Çin menşeli inaktif aşı adayından aralık, ocak ve şubatta toplam 50 milyon doz satın almak üzere sözleşme imzalandığını açıkladı.

Sağlık Bakanı Koca, 25 Aralık'ta Almanya menşeli Biontech/Pfizer aşısından mart ayı sonuna kadar 4,5 milyon doz satın almak üzere anlaşmaya varıldığını duyurdu.

Çin'den satın alınan aşıların ilk partisi 30 Aralık'ta Türkiye'ye ulaştı. Aşı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunca 14 gün içinde test edildikten sonra Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü koordinasyonunda aşılama programı başlayacak.

Dünya çapında "aşı seferberliği"
Aşı çalışmalarında bir yıldan az zamanda kaydedilen başarı, bu alanda benzeri görülmeyen bir seferberliğin sonucunda ortaya çıktı.

Geçen yılın sonunda Çin'de ortaya çıkan Kovid-19, 200'den fazla ülke ve bölgeye yayılarak salgına dönüştü. Seyahat kısıtlamaları, karantina ve sosyal mesafe tedbirleri virüsün küresel olarak yayılmasını durdurmayı başaramazken, salgından çıkışın umudu olarak görülen aşıyı geliştirme çalışmaları aynı anda birçok ülkede yürütülmeye başlandı.

Dünyanın birçok ülkesinde üniversiteler, araştırma kuruluşları, biyoteknoloji ve ilaç şirketleri, Kovid-19'a karşı bağışıklık sağlayacak potansiyel aşıyı geliştirmek üzere hummalı bir çabaya girişti.

Hükümetler ve uluslararası kuruluşlar, aşı çalışmalarına daha önce görülmemiş miktarlarda mali kaynak sağlarken, ilaç şirketleri henüz klinik deneme aşamasındaki aşılardan yüz milyonlarca doz üreterek büyük riskler aldı.

Olağan koşullarda, bir aşının geliştirilebilmesi için 10-15 yıl kadar süren uzun bir çalışma gerekirken, Kovid-19'a karşı aşı geliştirme çalışmalarında bu kadar hızlı mesafe katedilmesinde dünya çapında etkisini gösteren salgının yarattığı olağanüstü koşulların yanı sıra DNA teknolojisindeki ilerlemelerin etkisi oldu.

Virüsün DNA diziliminin açıklanması, aşı çalışmalarını hızlandırdı
Çin'in 11 Ocak'ta Kovid-19'un DNA dizilimini açıklamasının ardından dünyanın pek çok ülkesindeki araştırmacılar, genetik kopyasını ürettikleri virüs üzerinde laboratuvarlarda çalışmaya başladı.

Virüsün genetik diziliminin bilinmesi, aşı geliştirme sürecinin hazırlık safhasını hızlandırarak klinik denemelere hızla geçilebilmesinin yolunu açtı.

Öte yandan, Kovid-19'un genetik yapısının 2002-2003'te Çin'den dünyaya yayılan Şiddetli Akut Solunum Yolu Sendromu'na (SARS) yol açan koronavirüsle büyük ölçüde örtüşmesi, araştırmacılara SARS'a karşı aşı bulmak için yapılan geçmiş çalışmalardan yararlanma olanağı sağladı.

61 aşı adayı insanlar üzerinde test ediliyor
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, 29 Aralık itibarıyla dünya genelinde 60 Kovid-19 aşı adayı, klinik denemelerle insanlar üzerinde test edilirken, 172 aşı adayı da klinik öncesi geliştirme aşamasında bulunuyor.

Klinik deneme aşamasına geçen 61 potansiyel Kovid-19 aşısından 13'ü birinci, 26'sı ikinci, 22'si ise üçüncü aşamada insanlar üzerinde test ediliyor.

Klinik denemeler 3 aşamada yapılıyor
Bir aşının yaygın olarak kullanılabilmesi için 3 aşamada insanlar üzerinde test edilmesi gerekiyor. Klinik denemelerin ilk aşamasında, az sayıdaki gönüllü sağlıklı denek üzerinde aşının güvenli olup olmadığı ve insanlar üzerindeki muhtemel yan etkileri araştırılıyor. İkinci aşamada, aşının bağışık tepkilerini uyandırmadaki etkinliği 100’den fazla denek üzerinde test ediliyor. Üçüncü ve son aşamada ise aynı işlem, binlerce denekle tekrarlanıyor. Tüm bu süreç, aylar ve hatta yıllar alabiliyor.
 

Yorumlar (0)
banner49
Günün Anketi Tümü
Çayeli Belediyesi'nin çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 27 57
2. Beşiktaş 26 57
3. Fenerbahçe 27 55
4. Trabzonspor 27 51
5. Hatayspor 27 46
6. Alanyaspor 27 43
7. Gaziantep FK 27 43
8. Karagümrük 27 41
9. Göztepe 27 36
10. Antalyaspor 27 35
11. Sivasspor 26 33
12. Konyaspor 26 32
13. Malatyaspor 27 31
14. Kasımpaşa 27 29
15. Kayserispor 26 28
16. Rizespor 27 28
17. Başakşehir 27 26
18. Erzurumspor 27 26
19. Ankaragücü 26 23
20. Denizlispor 26 21
21. Gençlerbirliği 26 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 25 47
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 25 40
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. M. United 27 51
3. Leicester City 27 50
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. West Ham 26 45
7. Liverpool 27 43
8. Tottenham 26 42
9. Aston Villa 25 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 27 34
13. Crystal Palace 27 34
14. Southampton 26 30
15. Burnley 27 29
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 27 23
19. West Bromwich 27 17
20. Sheffield United 27 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 26 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Valencia 26 30
12. Celta de Vigo 25 30
13. Osasuna 25 28
14. Getafe 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20
Namaz Vakti 06 Mart 2021
İmsak 05:13
Güneş 06:38
Öğle 12:34
İkindi 15:46
Akşam 18:21
Yatsı 19:40