Aslen Rize’nin Çayeli ilçesine bağlı Çataldere köyündendir. Eğitim hayatına İstanbul’da başlayan Yılmaz, ortaöğrenimini Avusturya Lisesi’nde aldıktan sonra İstanbul Erkek Lisesi’nde tamamladı. 1971 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Maliye ve İktisat Bölümü’nden mezun oldu. Ardından 1972-1974 yılları arasında Almanya’nın Köln Üniversitesi’nde İktisadi ve Sosyal Bilimler Fakültesi’nde yüksek lisans yaptı.
Siyasi hayatına 1983 yılında kurulan Anavatan Partisi (ANAP) ile atılan Yılmaz, partinin kurucu üyelerinden biri oldu. Aynı yıl yapılan genel seçimlerde Rize milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne girdi. Turgut Özal’ın başbakanlığındaki hükümette Bilgilendirmeden Sorumlu Devlet Bakanlığı ve hükümet sözcülüğü görevlerini üstlendi. 1986 yılında Kültür ve Turizm Bakanı, ardından Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı. Bu süreçte Türkiye’nin dış ilişkilerinde etkin rol oynayan Yılmaz, Avrupa Demokrasi Birliği Genel Başkan Yardımcılığı görevinde de bulundu.
Üç Kez Başbakanlık Görevi
15 Haziran 1991’de ANAP Genel Başkanı seçilen Mesut Yılmaz, aynı yılın temmuz ayında Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı olarak ilk kez görev aldı. Ancak aynı yılın ekim ayında yapılan genel seçimlerde partisi birinci olamayınca muhalefet lideri olarak çalışmalarına devam etti. 1995 seçimlerinden sonra DYP ile koalisyon kurarak yeniden başbakan oldu. En dikkat çeken başbakanlık dönemi ise 1997 yılında 28 Şubat sürecinin ardından geldi. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından hükümeti kurmakla görevlendirilen Yılmaz, ANAP-DSP-DTP koalisyonunu oluşturarak ANASOL-D hükümetini kurdu.
Yılmaz’ın başbakanlığı döneminde ekonomik reformlar, Avrupa Birliği ile ilişkilerin geliştirilmesi ve siyasi istikrar arayışları ön planda oldu. Ancak, 1998 yılında hakkında verilen gensoru sonucu hükümeti istifa etti.
ANAP Sonrası Dönem
2002 seçimlerinde Anavatan Partisi’nin %10’luk seçim barajını geçememesiyle meclis dışında kaldı. Ancak 2007 yılında Rize’den bağımsız milletvekili olarak yeniden parlamentoya girdi. 2009 yılında Anavatan Partisi ve Doğru Yol Partisi'nin birleşmesiyle kurulan Demokrat Parti’ye katılsa da, kısa süre sonra bu partiden de ayrıldı.
Yüce Divan ve Yargı Süreci
Mesut Yılmaz, Cumhuriyet tarihine, görevdeyken Yüce Divan’da yargılanan ilk başbakan olarak geçti. 2004 yılında TBMM tarafından, Güneş Taner ile birlikte Türkbank ihalesine ilişkin yolsuzluk iddiaları nedeniyle Yüce Divan’a sevk edildi. Anayasa Mahkemesi’nin Yüce Divan sıfatıyla baktığı davada, yargılama 4616 sayılı Şartla Salıverilme Yasası uyarınca ertelendi.
Özel Hayatı ve Vefatı
Almanca ve İngilizce bilen Mesut Yılmaz, 1976 yılında Berna Yılmaz ile evlendi. Bu evlilikten iki çocuk sahibi olan Yılmaz, 2000’li yılların başından itibaren sağlığıyla ilgili sorunlar yaşamaya başladı. Yaklaşık iki yıl boyunca akciğer kanseri tedavisi gören Yılmaz’a, Mayıs 2020’de beyin sapında tümör tespit edildi. Uzun süren tedavi sürecinin ardından 30 Ekim 2020 tarihinde İstanbul’da 72 yaşında hayatını kaybetti.
Devlet töreniyle son yolculuğuna uğurlanan Yılmaz, ardında çok sayıda siyasi başarı, tartışmalı karar ve Türkiye siyasetinde iz bırakmış önemli bir miras bıraktı. Başta memleketi Rize olmak üzere, Türkiye'nin birçok bölgesinde ismi hâlâ saygı ve özlemle anılan bir siyasetçidir.
