Orhan Kemal Çocukluk ve Gençlik Yılları...Orhan Kemal, 15 Eylül 1914’te Adana’nın Ceyhan ilçesinde doğdu. Asıl adı Mehmet Raşit Öğütçü’dür. Babası Abdülkadir Kemali Bey, Kurtuluş Savaşı yıllarında milletvekilliği yapmış, ilerleyen yıllarda muhalif kimliğiyle tanınan bir siyasetçidir. Babasının muhalifliği nedeniyle aile zaman zaman baskı görmüş, bu yüzden Orhan Kemal çocukluk yıllarını Adana, Suriye ve Lübnan arasında sürgün gibi geçen bir hayatla yaşadı.
Eğitim hayatı çok düzenli olmadı. İlkokulu bitirdikten sonra ortaokulu yarıda bıraktı. Fabrikalarda işçilik, marangozluk, matbaacılık gibi çeşitli işlerde çalışarak hayatını kazandı. Bu işçi hayatı, ileride eserlerine büyük ölçüde yön verecekti.
Orhan Kemal Cezaevi Yılları ve Nazım Hikmet
1938’de askerliğini yaparken tutuklandı ve Bursa Cezaevine gönderildi. İşte burada hayatının dönüm noktasını yaşadı: Nazım Hikmet’le tanıştı.
Nazım Hikmet, ona yazarlıkta yön gösterdi; şiir yerine öykü ve romana yönelmesini tavsiye etti. Orhan Kemal, kendisini bir edebiyatçı olarak keşfetmeye bu yıllarda başladı.
Orhan Kemal Edebi Hayatı
1940’lı yıllardan itibaren yazılarını yayımlamaya başladı. Önceleri öykü türünde kendini gösterdi. “Ekmek Kavgası” ve “72. Koğuş” öykü kitaplarıyla dikkat çekti.
Romanları ise kısa sürede geniş kitlelere ulaştı. İlk romanı “Baba Evi” (1949) otobiyografik nitelikler taşır, ardından gelen “Avare Yıllar” onun gençlik dönemini yansıtır.
1950’lerden itibaren tamamen yazarlıkla geçinmeye başladı. O yıllarda Türkiye’de işçi sınıfı edebiyatı çok zayıftı; Orhan Kemal, bu boşluğu doldurdu. Fabrikalarda, tarlalarda, işçi koğuşlarında geçen gerçekçi hayatı yalın bir dille anlattı.
Orhan Kemal' in Temaları ve Üslubu
· Orhan Kemal, toplumsal gerçekçi bir yazardır.
· Kahramanları sıradan insanlardır: işçiler, ırgatlar, memurlar, küçük esnaflar.
· Anlatımı yalın, akıcı ve hayatın içindendir.
· Yaşar Kemal gibi destansı bir dil kullanmaz; daha çok gündelik yaşamın küçük ayrıntılarında toplumsal adaletsizliği gösterir.
· Onun eserlerinde işçilerin sömürülmesi, kadınların ezilmişliği, köyden kente göç, fabrikadaki haksızlıklar, işsizlik gibi konular ana eksendir.
Orhan Kemal'in Önemli Eserleri
· Romanlar:
o Baba Evi (1949)
o Avare Yıllar (1950)
o Cemile (1952)
o Bereketli Topraklar Üzerinde (1954)
o Murtaza (1952)
o Hanımın Çiftliği (1959)
o Eskici ve Oğulları (1962)
o Kanlı Topraklar (1963)
o Gurbet Kuşları (1962)
· Öykü Kitapları:
o Ekmek Kavgası (1949)
o Sarhoşlar (1949)
72. Koğuş (1954)
o Çamaşırcının Kızı (1952)
· Tiyatro:
o 72. Koğuş
o İspinozlar
Orhan Kemal'in Ölümü
1970 yılında Bulgaristan’ın Sofya kentinde düzenlenen bir yazın toplantısına katıldı. Burada beyin kanaması geçirerek 56 yaşında hayata veda etti. Cenazesi Türkiye’ye getirilerek İstanbul’a defnedildi.
Edebiyatımızdaki Yeri
Orhan Kemal, Türk edebiyatında işçi sınıfını gerçekçi biçimde anlatan en önemli romancıdır. O, köylünün ve işçinin gündelik hayatını, çelişkilerini, umutlarını yalın bir üslupla edebiyata taşıyarak “küçük insan”ı büyük edebiyatın konusu haline getirdi.
