07.11.2016, 08:41 1875

Musul-Kerkük Meselesi

Bugünlerde Musul'un DEAŞ terör örgütünden' dan geri alınması için yapılan askeri harekât gereği, Musul-Kerkük meselesi tekrar gündeme gelmiştir. Önce şunu söyleyelim, uzun yıllar bizim öz toprağımızın bir parçası olan Musul – Kerkük bölgesi, Osmanlı idaresinde ve Lozan anlaşmaları sırasında sadece Musul vilayeti olarak adlandırılmıştır. Bu sebeple bizde bazen sadece Musul dediğimiz zaman; bölgenin en güney şehri ve nüfusunun ezici çoğunluğu Türkmen yanı Türk olan Kerkük şehrini de aynı saha içine dahil ettiğimizin bilinmesini isterim.

MUSUL ilk olarak Yavuz Sultan Selim'in 1514 tarihli Çaldıran Seferi'yle Osmanlı hâkimiyetine girmiş, Kanuni Sultan Süleyman'ın 1534-1535 tarihinde gerçekleştirdiği Bağdat Seferi'yle bu hâkimiyet perçinlenmiştir. O tarihten beri Musul ve Kerkük hep bizim olmuştur. 

Mondros Mütarekesi sırasında Musul bölgesinde, Ali İhsan Paşa komutasında 6. Ordu vardı. Mütareke yürürlüğe girdiği 31 Ekim 1918 günü, saat 12.00'den itibaren 6. Ordu birlikleri Musul bölgesindeydi. Mütareke hükümlerine göre bölgede bulunan bütün kuvvetlerin yerlerinde kalmaları gerektiği halde, İngiliz kuvvetleri buna uymamıştır. Kendilerinin hazırlayıp bize dayattıkları anlaşmaya bile uymayan İngilizler, İlerlemeye devam ederek 1 Kasım'da Hamamalil'e girmişlerdir. Buradan Musul'u işgal edeceklerini söyleyerek Türk kuvvetlerinin Musul'u terk etmesini istediler.

Vatansever ve Kahraman Ali İhsan Paşa, İngilizlerin bu talebini kabul etmemiş. Fakat İş başında bulanan; İngiliz-Siyonist ortak projesi, ihanet şebekesi İTTIHAT TERAKI iktidarının Sadrazamı, 8 Kasım tarihli telgrafı ile Musul’ un boşaltılmasını Paşa’ya bildirmiştir. Ali İhsan Paşa önceleri bu emre uymak istemez. Fakat harbiye nezaretinden gelen ısrarlı talimatlar sonucunda; istemeyerek te olsa 10 Kasım'da Musul'u terk edip, ordu karargâhı ile birlikte Nusaybin'e çekilmek zorunda kalmıştır. Bu talimatlarla Harbiye nezareti, bilerek veya bilmeyerek tarihinin en büyük hatalarından birini yapmıştır. Eğer 6. Orduya Musul’ u boşaltma talimatı verilmeseydi. Belki de Musul ve Kerkük’ u elimizde tutabilirdik. 

Mustafa Kemal Paşa Ankara Ziraat Okulu'nda 28 Aralık 1920 günü yaptığı konuşmasında haksız işgali dile getirerek “Musul'un Mütareke anında Türk Ordusu'nun hâkimiyetinde bulunduğunu ifade etmiş. İngilizlerin Musul’ u işgal etmelerini, İstanbul'un işgalinde olduğu gibi haksız ve Mütareke hükümlerine uymayan bir teşebbüs olarak değerlendirmiştir". O günlerde böyle düşünmesine rağmen 6 yıl sonra, M. Kemal Türkiye’ sinde, 5 Haziran I926'da ki Ankara Antlaşması ile maalesef Musul elimizden çıkmıştır.

Musul konusu Lozan’da çözülemez ve Milletler Cemiyeti’ne (O günkü BM) havale edilir. Bundan sonrası çok daha vahimdir. Önce, oradan çıkan Petrollerden hisse almamız söylenir.  İngilizler bölgede petrol çıkarma yetkisi olan şirketin karından yüzde vermeyi önerirler, bizde kabul ederiz. Bunun üzerine İngiltere, kardan yüzde 25 vermeyi teklif eder.  Fakat Ankara Antlaşması’nda payımız, İngilizlerin verdikleri sözü tutmamasıyla yüzde 10’a düşer.

Antlaşma imzalandığı güne kadar İngiltere’ye ve aleyhimizde cereyan eden bu anlaşmaya, haklı olarak ateş püsküren basın; birden bire susar, ses çıkarmaz daha açıkçası çıkaramaz. Çünkü o günlerde memleketimiz, 4 Mart 1925'te çıkartılan Takrir-i Sükûn (Huzurun Sağlanması) Kanunu (Basın dahil hiç bir muhalif sese izin verilmeyen, Sıkıyönetimden daha ağır bir kanun) ile yönetilmektedir.

 5 Haziran I926'da Ankara Antlaşması yapılır. Ankara Antlaşması, toplam 18 maddeden meydana gelmektedir. Antlaşmanın birinci ve ikinci maddeleri Türk-Irak sınırını tespit etmektedir. 14. maddesi ise bölgedeki petrol gelirinin %10'unun 25 yıl süreyle Türkiye'ye bırakılmasını öngörmüştür. Ancak Türkiye daha sonra 500 bin sterlin karşılığında bu hakkından vazgeçmiştir.

Anlaşma metininden de görüldüğü gibi, Musul petrollerinden Türkiye’ ye vaat edilen yüzde 10 payı dahi, hiçbir zaman bize vermediler veya biz almasını becermedik. Çünkü devrin yöneticileri, hakkımızı 500 bin sterlin karşılığı İngilizlere devreder ve böylece de Musul meselesi kapanır.

            Yukarıdaki bu açıklamalardan da anlaşıldığı gibi bizim hakkımız, öz vatan parçamız olan Musul – Kerkük bölgesini; İngilizlerin entrikaları ile maalesef çok hazın bir şekilde masa başında kayıp ettik. İşte 90 yıl önce çok haksız bir şekilde elimizden alınan veya zamanın idarecilerinin sahip çıkamadığı bu güzide vatan topraklarımızın kısa ve öz bir tarihçesini açıklamaya çalıştım.   

            İşte bilmeyenler bilsin; Musul’ un yanı Musul – Kerkük bölgesinin bizim için ne anlam ifade ettiğini. Bu bölge: en az bir Güneydoğu bölgesi kadar, bizim öz vatanımızdır. Maalesef bu vatan toprağı bugün itibarıyla tam 90 yıldır, Anavatandan ayrı kalmıştır. Büyük bir üzüntü ve hicap duyarak söylüyorum ki, Ne zaman milli topraklarımıza katılacağı da şimdilik meçhul.

Unutmayalım ki, Hatay’ da aynı şekilde Lozan’ da kayıp edilmiş fakat sonra anavatana kazanılmış bir vatan parçamızdır.

Lozan’ da elimizden çıkmasına rağmen 30 Haziran 1939 yılında anavatanımıza kazandırdığımız Hatay gibi, İnşallah en kısa zamanda;  Musul-Kerkük bölgesini de geri alıp, tekrar anavatanımıza katarız. Bu temennilerle hepinize, Yüce ALLAH’ tan hayırlı, huzurlu günler dilerim. 

 

 

 

Yorumlar (0)
banner49
Günün Anketi Tümü
Rize Şehir Hastanesinin deniz dolgusu üzerinde yapılmasını uygun buluyor musunuz?
Rize Şehir Hastanesinin deniz dolgusu üzerinde yapılmasını uygun buluyor musunuz?
27°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 29 60
2. Trabzonspor 29 58
3. Sivasspor 29 53
4. Galatasaray 29 52
5. Beşiktaş 29 50
6. Fenerbahçe 29 46
7. Alanyaspor 29 45
8. Göztepe 29 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 29 37
11. Kasımpaşa 29 35
12. Denizlispor 30 32
13. Gençlerbirliği 29 31
14. Çaykur Rizespor 29 29
15. Malatyaspor 29 28
16. Kayserispor 29 28
17. Konyaspor 29 27
18. Ankaragücü 29 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 31 57
2. Adana Demirspor 31 54
3. Erzurum BB 31 53
4. Bursaspor 31 52
5. Akhisar Bld.Spor 31 51
6. Fatih Karagümrük 31 50
7. Altay 31 50
8. Ümraniye 31 44
9. Keçiörengücü 31 44
10. Giresunspor 31 44
11. Menemen Belediyespor 31 39
12. Balıkesirspor 31 35
13. İstanbulspor 31 34
14. Altınordu 31 33
15. Boluspor 31 30
16. Osmanlıspor 31 24
17. Adanaspor 31 21
18. Eskişehirspor 31 12
Takımlar O P
1. Liverpool 32 86
2. Man City 32 66
3. Leicester City 33 58
4. M. United 33 55
5. Chelsea 32 54
6. Wolverhampton 32 52
7. Sheffield United 32 47
8. Arsenal 32 46
9. Tottenham 32 45
10. Burnley 32 45
11. Everton 32 44
12. Newcastle 32 42
13. Crystal Palace 33 42
14. Southampton 32 40
15. Brighton 33 36
16. West Ham 32 30
17. Watford 32 28
18. Aston Villa 32 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 33 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 33 74
2. Barcelona 33 70
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 33 54
6. Getafe 33 52
7. Real Sociedad 33 50
8. Athletic Bilbao 33 48
9. Granada 33 46
10. Valencia 33 46
11. Osasuna 33 44
12. Levante 33 42
13. Real Betis 33 37
14. Real Valladolid 33 36
15. Deportivo Alaves 33 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 33 34
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 33 25
20. Espanyol 33 24
Namaz Vakti 04 Temmuz 2020
İmsak 02:46
Güneş 04:44
Öğle 12:27
İkindi 16:27
Akşam 20:01
Yatsı 21:50