Mahmut Aloğlu yazdı: Mem ile Zin

Mahmut Aloğlu yazdı: Mem ile Zin

KÜLTÜR-SANAT 08.01.2022, 21:58 08.01.2022, 22:06
363
Mahmut Aloğlu yazdı: Mem ile Zin

Cizre’de Dicle’nin mistik serinliğini yudumladıktan sonra Ağrı’ya uçanlar bilir. İndikleri havaalanın adı Ahmed-i Hânî’dir.

Şehre ulaşmak için bindiğiniz aracın şoförüne kimdir bu Ahmed-i Hânî diye sorduğunuzda muhtemelen size halk ağzıyla, “alimdir, Allah dostudur, türbesi Doğubayazıt’tadır” diyecektir.

Ve siz bu bilgiyle yetinmeyeceksiniz. Konakladığınız yerin lobisinde çayınızı yudumlarken arama ve tarama faaliyeti sonrasında adı geçenin daha bir sürü vasıflarının olduğunu öğreneceksiniz.  

Kış günü bu coğrafyada bulunmanızın yüzü suyu hürmetine bir de bakacaksınız ki karşı köşedeki kitaplıkta “Mem ile Zin” size göz kırpmaktadır. 

Ödünç alıp okuduğunuzda anlayacaksınız ki Ahmed-i Hânî’nin, bildiğiniz Leyla ile Mecnun, Yusuf ile Züleyha, Kerem ile Aslı gibi Türk-Fars ve Arap kültürünün müşterek temasından esinlenerek yazdığı ve sadece Kürtçe yazılmasından başkaca da herhangi bir orijinalliği olmayan klasik şark edebiyatının mesnevi tarzındaki bir aşk hikâyesi…

Ve fakat biraz dikkatinizi çekecektir bu mesnevinin şu dizeleri:

Nazar ehli demesin ki “Kürtler,
Aşkı amaç edinmemiştir. (…)”

“Bu meyve taze olmasa bile
Kürtçedir, bu kadarı yeter.”

Milletini sevmek, varlığını onun varlığına armağan etmek en çok Türk milletine yakışsa da diğer bütün milletlerin de biz Türkler kadar buna hakkı vardır hiç kuşkusuz. Aksi insanlığa sığmaz çünkü. 

Bu cihetten Ahmed-i Hânî’nin eserinin aynı zamanda, zamanın kuvvetli akımları olan Türk, Fars-Pers ve Arap kültürü arasında sıkışıp kalan ve daha ziyade söz alanında seyreden Kürt kültürüne, diline ve edebiyatına bir nefes aldırma ve daha ziyade bir baş çıkarma amacı da taşıdığını yukarıdaki dizelerinden anlamaktayız.

Daha da neler var neler kitapta, bir bakın hele:

“Temiz olanı bir yana bırakıp tortuyu içti
Yani bir inci gibi olan Kürt dilini

Ta ki el âlem demesin ki ‘Kürtler
Bilgisizdir, köksüzdür, temelsizdirler.’

Çeşitli milletler kitap sahibidirler
Sadece Kürtler nasipsizdirler.”

Kısaca izahı:

Bizler, inci gibi olan Kürt dilini bırakıp gayri dillere meylettik. Kimse Kürtleri aşağı görmesin, diğer milletlerin (Türk, Fars, Arap) kitapları, eserleri varsa işte bizim de bir eserimiz, kitabımız var diyerek bir nevi manifesto ortaya koyuyor. Ve böylece Mem ile Zin, bilinen ilk Kürtçe edebiyat ürünü olageliyor.

“Aşk hikâyesinde nicedir bu haller?” diye soranlar olursa sadece bu kadarı değil, dahası var deyin onlara. Bir bakıma, “hani bizim devletimiz nerede?” dercesine.

“Ben Allah’ın hikmetine şaşıp kaldım,
Kürtler dünya devletinde, talihinde…

Acaba hangi yüzden mahrum kalmışlardır?
Hepsi niçin mahkûm olmuşlardır?

Vesselam;

Mem ile Zin Cizre’de açık alanda bir anda ve aniden ilk görüşte aşka gelirler. Zin Mem’e yüzüğünü verir ve ayrılırlar. Mem de Zin de birbirlerine âşık ama adres yok ortada. 

Zin’e üzülen bir tip, falcıya gider, onun yol yordam göstermesiyle Mem bulunur. Mem ile Zin tanışıp koklaşırlar. 

Zin zamanın Bey’inin kız kardeşidir. Bey’in saraydaki fitnecisi Beko bu aşkı istemez, allem eder kallem eder Mem’i zindana attırır. 

Zin perişan haldedir. Onun bu hali ölüm baygınlıklarına varınca Bey insafa gelir, onu zindandaki Mem’e gönderir. Mem de orada baygın haldeyken Zin’in sesiyle ayılır, bir iki aşk fısıltısından sonra sonsuz aşkla nasiplenir. 

Cenaze merasimi sırasında Cizre sokaklarındaki feryad figan arasında Mem’in arkadaşı olan Tacdin, olayların suçlusu olarak gördüğü Beko’yu kaldırdığı gibi yere çakar ve Beko’nun beyni dağılır. 

Zin, bu kez Beko’ya üzülür, onu affeder ve der: “O bize kötülük etmeseydi biz belki maddi aşka kavuşacaktık ama manevi/sonsuz aşka kavuşamayacaktık. O diğer karargâhımızda bizim samimi ve dürüst bir bekçimiz olacaktır.”

Derken Mem defnedilir.  Zin gelir, mezarı üstünde seslenip ağlaşırken o da sonsuz aşkla nasiplenir.

Nasiplenişinden hemen önce Beko’yu affedip onu mezarlarına bekçi tayin ettiğinden Beko da Bekir ismiyle hemen oracıkta kapatılır.

Ve bu da benim dizem:

Artık yolunuz varırsa Dicle vü Cizre’ye
Bu yazı belki uğratır sizi Mem ü Zin’e

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
Namaz Vakti 25 Ocak 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Günün Anketi Tümü
Çayeli Belediyesi'nin çalışmalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?