23.11.2009, 12:53 2847

'Kalkalaçi'

Karadeniz’de çay ziraatının gelişmesine kadar fakirlik yaşandığını dinleye dinleye büyümüş bir kuşaktanım. Şuurum ve çevre hafızam ancak 1955’lere,beş yaşında olduğum günlere gidebilmektedir. Bunun anlamı açık; fakirliğin yaygın olduğu günleri yaşamadım, çay bereketiyle refahın kıpırdamaya başladığı evlerin birinde doğup büyüdüm. En sevdiğim şiirlerime konu olan 1950–60 arası Karadeniz’in yapısı ve hayatı, benim için bütün dünya güzelliklerinin ilk mektebiydi.

Allah fırsat verdi, bu güzelliklerin bir kısmı eserlerime yansıdı, basıldı, eh Türkiye şartlarında ne kadar okunursa, okundu. Böylece, Rize’nin tanınması yönünde benimde bir nebze katkım olmuştur diye düşünmeye cesaret edebiliyorum. Fakat asıl söylemek istediğim başka. Çok daha fazlası, edebi eserlere ve sinema-televizyon yapımlarına yansıyabilir. Tabiî ki, bunu sadece Rize’yi tanıtma açısından arzu ediyor değiliz. Zira Rize’yi tanıtmak bizim için ihtiyaç olduğu kadar, Rize’yi tanıtmak ta Rize dışındaki insanlar için ihtiyaçtır. Kültür mozayığımız içinde çok renkli bir yeri bulunan Rize ve çevresinin kaybolan, kaybolmaya yüz tutan ve korunabilir çok değerli, aslında bütün insanlık için önemli.

Bu çok büyük iddia mı? Hayır, değil…30 yıla yakın bir zamandır İstanbul’da, Ankara’da ve başka yörelerimizde, hatta Avrupa’da bunun testini yaptım defalarca. Bir Rizeli için olağan görünebilecek pek çok tip ve olayı, sayısız geçmiş ayrıntısını aktarmış ve her defasında insanları hayran ve hayretler içinde kaldığına şahit olmuşumdur.

Bir örnekle muradımı daha iyi açabileceğim…

Benim kasabam da(İyidere) kullanılan adıyla “karkalaçi” diye bir olay vardır. Sanıyorum Rumca bir kelime olan “karkalaçi” harikulade renkli bir geleneğin adı.

1970’li yıllarda sahil yolu kumsalımızı katledenlere kadar, evet yani daha düne kadar yaşayan; belki bin yıllık, belki iki bin yıllık bir gelenek. Kısaca şöyle özetleyebiliriz. Sel ve göçüklerin ırmaklara, ırmakların da denize getirdiği, denizin de dalga dalga kıyıya taşıdığı kök ve dalları yarışırcasına kaparak biriktirmek…

Düşünün, Rize gibi, ağacın çok bol olduğu bir yerde, bazen geceleri, fener ve lüküs lambalarıyla yüzlerce kişinin denizden gelen ganimeti toplaması kadar harikulade sinema sahnesini nerde bulabilirsiniz? Tam Karadenizli ye has uyanıklığın ve maceracılığın örneği olan bu geleneği kendim de defalarca yaşadım. Bazen kocaman bir kütüğü, boyumuzdan üç kat büyük dalgaların kırıldığı yerde, yani denizin tam gırtlağında, bir başka komşu çocuktan kapmaya çalıştığımızı hatırlayınca hala iliklerime kadar heyecanlanırım.

Şunu da çok iyi hatırlıyorum ki, bazı aileler kışlık odunlarını her yıl bu “karkalaçi” geleneği sayesinde bedava temin ederdi.

Sadece bir “karkalaçi” geleneği bile ki bugün büsbütün yok olmuştur tek başına bir kitap konusu değil midir?

Peki, kim yazacak?

Ömrüm olursa ben yazacağım, yazmaktayım. Ama bir çiçekle bahar gelmez… Nerde bizim yeni gençlerimiz? Nerde ,Rize’de dünyanın güzelliklerini görebilen delikanlılar?...Yoksa, Nataşa’dan başka bir şey göremiyorlar mı?...(Kaçkar Gazetesi 1993)

1993 yılında Rize Kaçkar Gazetesin de yazmış olduğu yazılarından bir tanesini sizlerle paylaştığım değerli büyüğüm Ömer Lütfi Mete abimizi kaybettik. O’nun için çok şey söylenebilir elbette hatta yakın dostları, arkadaşları ölümü üzerine O’nu anlatan yazılar kaleme alıyorlar da… Ben de, sevgili Ömer Abi için iki şey yazmak istiyorum…

1999 seçimlerin de, MHP Rize Milletvekili 1.sıra adayı idi ve Rize’li, parti ve kişi taassubuyla hareket ederek, Ömer Lütfi Mete çapında ki bir değeri meclise yollamamıştı! 2004 yılın da Rize de kendisiyle bir sohbetim olmuştu orada bu konuda ki üzüntülerini bizzat ifade etmişti ve kırgındı…

İkincisi ise, son sohbetim de O’na da söylediğim kendi gerçeğimdi! Ömer Abimizin yukarda sizinle paylaştığım ”kalkalaçi” yazısı beni çok etkilemişti ve o günler de kaleme aldığım,yıllar sonra bir kez daha yazdığım “Rizeli demek kafi” yazımın ilham kaynağı olmuştu..O yazım da şöyle demiştim…

“Anlama iradesi ferdin şuurundan doğmaktadır. Rizelinin var olan şuuru inanıyorum ki; iradeye dönüşmeye başlamıştır. Bu durum insani sorumluluklarımızın da kapısını aralamaktadır aynı zamanda…

Rizeli Allaha kul olmak demenin hiçbir şeye kul olmamak demek fikrinin manası kişiliğinde cem etmiştir. Rize’ye ve onun coğrafyası üzerine ahkâm kesenlerin, o coğrafya ya ve insanına birde bu açıdan bakmalarını tavsiye ediyorum… Unutmayalım, Rizeliyi anlamadan onun harikulade coğrafyasını anlamakta mümkün olmayabilir…”

Bu satırların ilham kaynağı olan, Rizemizin ve Ülkemizin değerli bir düşünce adamını kaybettik. Eğilmeyen bükülmeyen, dık duran ender bulunan bir kişiliğin sahibiydi değerli hemşerimiz Ömer Lütfi Mete Abimiz… Ve O, Üstad Necip Fazıl’ın, Rizeli demek kâfi hitabını hak eden birisiydi… Yeri mekânı cennet olsun, milletimizin başı sağ olsun…

Görüşmek üzere,Allaha emanet olun….

 

Yorumlar (3)
mustafa kahraman 11 yıl önce
ömerlütfi mete ler gibisi kırk yılda bır gelir,rizenın iftıharıydı türkiyenın yüzakıoldu,allah rahmet etsın amadeğeritam bilinmeyenlerdendı..
MUHAMMED GENÇ 11 yıl önce
ÖMER LÜTFİ SADWCE RİZENIMIZN DEĞİL TÜRKİYEMİZİN BİR DEĞERİYDI ,ALLAH RAHMET ETSİN .
Osman AYGUN 11 yıl önce
Ömer Lütfi Mete abimize ALLAHTAN rahmet diliyorum...Yeri mekanı cennet olur inşaALLAH....
banner49
Günün Anketi Tümü
Rize Şehir Hastanesinin deniz dolgusu üzerinde yapılmasını uygun buluyor musunuz?
Rize Şehir Hastanesinin deniz dolgusu üzerinde yapılmasını uygun buluyor musunuz?
24°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 30 61
3. Sivasspor 30 54
4. Galatasaray 30 52
5. Fenerbahçe 31 50
6. Beşiktaş 30 50
7. Alanyaspor 30 48
8. Göztepe 30 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 30 37
11. Kasımpaşa 30 36
12. Gençlerbirliği 31 33
13. Denizlispor 31 32
14. Kayserispor 30 31
15. Konyaspor 30 30
16. Malatyaspor 30 29
17. Çaykur Rizespor 30 29
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. İstanbulspor 32 37
13. Balıkesirspor 32 35
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 32 12
Takımlar O P
1. Liverpool 33 89
2. Man City 33 66
3. Chelsea 34 60
4. Leicester City 34 59
5. M. United 33 55
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 34 50
8. Tottenham 33 48
9. Sheffield United 33 48
10. Burnley 33 46
11. Everton 33 44
12. Newcastle 33 43
13. Southampton 33 43
14. Crystal Palace 34 42
15. Brighton 33 36
16. West Ham 33 31
17. Watford 34 31
18. Aston Villa 33 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 34 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 34 77
2. Barcelona 34 73
3. Atletico Madrid 35 63
4. Sevilla 34 60
5. Villarreal 34 54
6. Getafe 34 53
7. Real Sociedad 34 51
8. Valencia 35 50
9. Athletic Bilbao 34 48
10. Granada 34 47
11. Osasuna 34 45
12. Levante 34 43
13. Real Valladolid 35 39
14. Real Betis 34 38
15. Celta de Vigo 35 36
16. Deportivo Alaves 34 35
17. Eibar 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 34 28
20. Espanyol 34 24
Namaz Vakti 09 Temmuz 2020
İmsak 02:51
Güneş 04:47
Öğle 12:28
İkindi 16:27
Akşam 19:59
Yatsı 21:47