Ayasofya Camii’nde devam eden ikinci etap restorasyon çalışmalarında ağır tonajlı kamyon ve iş makinelerinin iç mekana sokulması kamuoyunda büyük tartışma yarattı. 1500 yıllık tarihi yapının zeminine böyle bir yük bindirilmesi, sosyal medyada tepkilerin büyümesine neden olurken, tartışmalara tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı da sert bir açıklamayla katıldı.
Ortaylı, Instagram üzerinden yaptığı değerlendirmede Ayasofya’nın yapısal hassasiyetine dikkat çekerek mühendislik hesaplarının şeffaf biçimde açıklanmadığını vurguladı. “Bu kadar tonajı kaldırabileceğini nereden biliyorlar?” diyen Ortaylı, çalışma biçimini “bilimsellikten uzak” olarak niteledi. Antik dönemin büyük mimarı Anthemios ile Mimar Sinan’a atıf yaparak “Hangi veriye dayanıyorlar? Kime sordular?” şeklindeki sözleriyle uygulamaya tepki gösterdi.
Ayasofya’nın alt bölümünün çok sayıda dehliz ve boşlukla dolu olduğunu hatırlatan Ortaylı, bu nedenle yapıya ağır yük bindirilmesinin ciddi risk taşıdığını belirtti. “Her gelen Ayasofya’ya babasının malı gibi davranıyor” diyerek sert bir çıkış yapan tarihçi, modern müdahalelerin uzun vadede geri dönüşü olmayan hasarlar bırakabileceğini ifade etti.
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nı da eleştiren Ortaylı, yapının korunmasına ilişkin kararların ehil olmayan kişiler tarafından verildiğini öne sürerek, “Ayasofya bu yükü kaldırmaz; oraya bırakın kamyonu, araba bile giremez” dedi. Bu tür müdahalelerin etkilerinin zamanla çok daha net görüleceğini söyleyen Ortaylı, “O yapı çökerse dünya bunun hesabını Türklere sorar” diyerek uluslararası sorumluluk vurgusu yaptı.
Ortaylı, tartışmayla ilgili daha kapsamlı bir değerlendirmeyi hafta sonu yayımlayacağı bir yazıda ele alacağını belirterek paylaşımını tamamladı.
