MASAK’ın hazırladığı yeni düzenleme, finansal sistemde şeffaflığı artırmayı ve kayıt dışı para hareketlerini azaltmayı amaçlıyor. Hazırlanan tebliğ taslağına göre 1 Ocak 2026’dan itibaren 200 bin TL ve üzerindeki EFT, havale ve nakit işlemlerinde beyan zorunlu hale gelecek. Düzenleme, hem bankaları hem de yüksek tutarlı işlem yapan kullanıcıları yakından ilgilendiriyor.
Yüksek Tutarlar İçin Kademeli Beyan Uygulaması
Yeni sistem, para transferlerinde üç kademe halinde beyan süreci getiriyor.
200 Bin TL – 2 Milyon TL Arası İşlemler
Bu aralıktaki para hareketlerinde, işlem açıklama alanına paranın ne için gönderildiğini belirten kısa bir ifade yazılması zorunlu olacak. Banka sistemine girilecek bu açıklama, işlemin niteliğini özetleyecek.
2 Milyon TL – 20 Milyon TL Arası İşlemler
Bu tutardaki transferler için “Nakit İşlem Beyan Formu” doldurulacak. Formda işlemin kaynağı, amacı ve taraflara dair daha ayrıntılı bilgiler yer alacak.
20 Milyon TL ve Üzeri İşlemler
En sıkı denetim bu kategoride uygulanacak.
-
Beyan formu ayrıntılı şekilde doldurulacak.
-
İşlemin kaynağını ve amacını gösteren sözleşme, fatura gibi belgeler ibraz edilecek.
-
“Bireysel ödeme” gibi belirsiz ifadeler yerine en az 20 karakterlik açık açıklama yapılacak.
Bu gruptaki transferler hem beyan hem belge açısından yakından izlenecek.
Düzenlemenin Gerekçesi: Uluslararası Standartlara Uyum
MASAK, tebliğ taslağında bu düzenlemenin temel amacının uluslararası mali şeffaflık standartlarına uyum olduğunu belirtiyor. Çalışma;
- FATF kriterleri,
- risk bazlı analizler,
- ulusal değerlendirme raporları
gibi kaynaklar esas alınarak hazırlandı. Diğer ülkelerdeki benzer uygulamalar da dikkate alındı.
Hangi İşlemler Kapsam Dışında?
Beyan zorunluluğu her işlem için geçerli olmayacak. Muaf tutulacak işlemler şunlar:
- Kamu kurumlarının yaptığı para transferleri,
- bankaların kendi aralarındaki işlemler,
- ATM üzerinden yapılan düşük tutarlı işlemler.
Bu hareketlerde ek beyan şartı aranmayacak.
Kurallara Uymayana Yaptırım Uygulanacak
Düzenleme yürürlüğe girdikten sonra yükümlülüklere uymayan finansal kuruluşlar, 5549 sayılı Kanun kapsamında idari yaptırımlarla karşılaşacak. Bankaların sistemlerini yeni kurallara göre güncellemesi gerekecek.
