Gazze’de İsrail ordusunun hava saldırıları ve genişleyen kara operasyonları, zorunlu göçü dramatik boyutlara taşıdı. Şehir merkezi ile kuzey mahallelerinde şiddetlenen çatışmalar, on binlerce sivili güneye doğru harekete zorladı. Reşid Sahil Yolu ve Salah al-Din Caddesi, eşyalarını yanına alabilen kadın, çocuk ve yaşlıların oluşturduğu kalabalıklarla dolup taştı.
Gazze Sağlık Bakanlığı’nın verilerine göre son 24 saatte en az 100 Filistinli hayatını kaybetti, yüzlercesi yaralandı. Ekim 2023’ten bu yana süren çatışmalarda toplam can kaybı 65 bini aştı. Birleşmiş Milletler (BM), önceden yaklaşık 1 milyon kişinin yaşadığı Gazze Şehri’nde kıtlık koşullarının hâkim olduğunu, güneye inenlerin ise zaten aşırı kalabalık kamplarda yaşam mücadelesi verdiğini açıkladı.
“Yol tıkanık, bombalar yağıyor”
İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), günlerdir şehir sakinlerine “güvenlik için güneye geçme” çağrısı yapıyor. Ancak bu çağrılar yeni bir insani krize yol açtı. Uluslararası ajansların geçtiği görüntülerde, araç kuyrukları kilometrelerce uzarken, bazı ailelerin eşek arabalarıyla ya da yürüyerek göçe katıldığı görüldü.
BBC’ye konuşan Gazze sakini Lina el-Magribi, ❝Evimizi terk etmek istemiyordum ama çocuklarımı korumak zorunda kaldım. Yollar tıkanık, bombalar yağıyor❞ sözleriyle yaşanan çaresizliği anlattı.
Reuters ve AFP’nin yayımladığı görüntülerde, yaralıların tekerlekli sandalyelerde taşındığı, bebeklerin sırtlara bağlanarak yolculuk yapıldığı, kalabalıkların ise Han Yunus ve Nuseirat’a ulaşabilmek için açık havada uyumak zorunda kaldığı görüldü.
Uluslararası tepkiler yükseliyor
BM Genel Sekreteri António Guterres, New York’taki basın toplantısında durumu ❝ahlaki, siyasi ve hukuki açıdan kabul edilemez❞ diye niteledi. Guterres, ❝Gazze’nin sistematik yıkımına tanık oluyoruz; bu, hafızamdaki en ağır sivil trajedilerden biri❞ ifadeleriyle acil ateşkes çağrısı yaptı.
Avrupa Birliği Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, operasyonun “umutsuzluğu artıracağını” söyledi. İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, ❝Bu korkunç bir adım; masum sivillerin ölümüne yol açacak❞ değerlendirmesinde bulundu. ABD ise İsrail’in “sivil kayıpları azaltma çabalarını desteklediklerini” bildirdi ancak BM’nin “soykırım” iddialarını reddetti.
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, sosyal medyada yaptığı paylaşımda ❝Gazze yanıyor; Hamas’ın altyapısını yok ediyoruz❞ dedi. Ordu sözcüleri, güneyde “insani bölgeler” oluşturulduğunu savunurken, Filistinli uzmanlar bu adımları “kalıcı yerinden etme girişimi” olarak yorumladı.
Güney de alarmda: Kıtlık ve barınma sorunu
BM raporlarına göre, Deir el-Balah ve Han Yunis’teki barınaklar kapasitelerinin üzerinde doldu. Gıda ve su stokları hızla tükenirken, yeni göç dalgası bölgede insani felaketi derinleştiriyor.
Son iki günde düzenlenen bombardımanlarda Zeitoun, Sabra ve Rimal mahalleleri büyük yıkıma uğradı. Birçok bina tamamen yıkıldı. Hamas, uluslararası müdahale çağrısını yineledi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise “düşmanı yenmek ve nüfusu tahliye etmek” hedefini dile getirdi.
“Gazze’nin en karanlık dönemi”
Uzmanlar, yaşanan göçün Gazze tarihinde en ağır insani krizlerden biri olduğunu belirtiyor. Sokaklarda geceleyen aileler, ❝Yorgunuz ama pes etmeyeceğiz❞ diyerek yaşadıkları direnci vurguluyor. Dünya liderleri insani yardım koridorları için baskıyı artırırken, çatışmaların gölgesinde umutlar giderek zayıflıyor.
