02.12.2011, 16:07 3226

FEHMİ REŞİT EFENDİ

                     “Hakim Efendi bunun bedeli yıllar önce ödendi” 

1900’lu yılların başı… Osmanlı İmparatorluğu tarih sahnesindeki son demlerini yaşıyor… Anlatacağım olay Batı Karadeniz’in  en ucunda bulunan güzel şehrimiz Sinop’ta  geçiyor. 

Fehmi Reşit Efendi yeni görevi olan Sinop Hakimliğine atanmış ve eşi Zehra Hanımefendiyle birlikte  bu şehrimize giderek göreve başlamıştı... Hakim Reşit Efendi önüne gelen bir davaya bakmış ve davanın sonucunda Sinop’ta yaşayan bir Ermeni vatandaşımızın davasını lehine sonuçlandırmıştır. Bir arazi meselesi olan Ermeni vatandaşın yıllarca sürüncemede kalan davası, Reşit Efendi göreve başladıktan sonra sonuçlanmış ve Ermeni vatandaş davayı kazanmıştı... 

Davasını kazanan Ermeni vatandaş, uzun yıllar süren davayı  kazanmanın sevinciyle bir sepet içinde hediyeler getirerek Reşit Efendinin eşine bırakmış ve hediyeyi Hakım Efendiye vermesi için Zehra Hanıma tembihlemişti… Akşam eve gelen Reşit Efendiye eşi Zehra Hanım durumu izah edince derhal hediye getirilen sepeti olarak Ermeni vatandaşın evinin yolunu tutmuştu… 

Ermeni vatandaşa “bize bıraktığın bu hediye sepetini almam mümkün değil, ben adaletin tecelli etmesi noktasında karar verdim “ diyerek hediye sepetini Ermeni vatandaşa iade ediyor.

Ermeni vatandaş Hakım Efendinin bu sözü üzerine “yıllardır bu davam sürüncemede kalmıştı.Bir çok hakim geldi ve davamda haklı olmama rağmen bir türlü dava sonuçlanmadı.Bu hediyeyi lehime verdiğimiz karardan dolayı  değil davamı sonuçlandırmanız neticesinde size vermek istiyorum “ diye karşılık veriyor.Ama Hakim Reşit Efendi kararından vaz geçmiyor. 

Bu kararlı tavır üzerine Ermeni vatandaşın ağzından  “Allah’ım bana bu iyiliğin karşılığını vermeye nasip et” diye dua dökülüyor… 

Beş altı yıl sonra Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisinde “Ermeni tecrit olayı” yaşanmıştı... 

Hakim Fehmi Reşit Efendi eşiyle birlikte Sinop’tan memleketi olan Rize’ye yolculuk yapmak durumundaydı…

Karadeniz’in hırçın dalgaları yolcu vapurunu sürükleyerek Gürcistan’ın Batum limanına yanaşmasına ancak imkan tanımıştı…

Gemi Batum’a yanaşmış  ve gemideki yolcular perişan durumdadırlar... Her bir yolcu kalacak yer ve karınlarını doyuracak  bir şeyler aramak zorundaydı…

Reşit Efendi ve eşi Zehra Hanım, vapurdan indiklerinde onları bir kişi karşılamış, ellerindeki bavullarını alıp “sizi şu evde ağırlayacağız,orda rahatça kalabilirsiniz,yiyip içebilirsiniz” diye de durumu izah etmişti…

Aradan birkaç gün geçmişti… Karadeniz durulmuş ve Batum’a yanaşmak mecburiyetinde kalan vapur Rize’ye doğru yol almak için hazırlanmıştı…

Reşit Efendi’de kendisine evini açan kişiyi bulup ücretini ödemek ve helallik almak istiyor…

Kendisine evini açan kişiye, kaldığı süre içerisinde ne kadar borçlandığını sorunca aldığı cevap karşısında şok yaşıyor!

O kişi, Reşit Efendiye “Hakim Efendi bunun bedeli yıllar önce ödendi” diye cevap veriyor! Reşit Efendi şaşkın ve bir o kadarda mahçub oluyor tabi… 

Ermeni tecrit olayları nedeniyle Sinop’tan Gürcistan’a göç eden Ermeni  vatandaş, yıllar sonra “hediyesini’’Reşit Efendiye Allah’ın bir taktiri olarak ve yıllar önce ki duasının karşılığı olarak vermenin mutluluğu içinde, Reşit Efendiyi ve eşini yolcu ediyor… 

Bu hikayeyi bana anlatan Reşit Efendinin torunlarından Sevgili Necmettin Dedemin şöyle bir düşüncesi de var….Dedem diyor ki “eğer Reşit Efendi bu olay karşısında tam bir teslimiyet göstermemiş olsaydı kesinlikle yaşadıklarını anlatmazdı!”Ben de bu teslimiyetin fazlasıyla olduğuna inananlardanım. Çünkü, Reşit Efendinin daha sonra ki hayatı bu teslimiyetin varlığını haykıran karinelerle doludur!... 

 Dedem Necmettin Okumuş bu olayı her anlattığında içimde bir şeylerin koptuğunu  düşünürüm! Zaman zaman sizlerle Necmettin Dedemin anlattığı tarihi şahsiyetler ve onların başından geçen olayları paylaşıyorum. Ne mutlu bana ki, sağlam bir dimağı ve geçmişe olan bağlılığı olan bir Dede’ye sahibim…  Geçmişimizde bu ve bana benzer o kadar yürek burkan ve insana ümit pompalayan olaylar var ki, ben bunların unutulup gitmesine rıza gösteremeyen bir kardeşiniz olarak, Dedemin ve eski insanlarımızın anlattıklarını sizlerle paylaşmak istiyorum… 

Fehmi Reşit Efendi,Çayeli-Senoz-Başköy’den…Kalyoncu ailesinin bir ferdi olarak Başköy de doğdu. İstanbul’a yani Osmanlının Payitahtına giderek hukuk eğitimi almış ve Osmanlı coğrafyasının bir çok yerinde adalet dağıtmış bir büyük değer… Büyük Alim Ahmet Feyzi Okumuş Dedemin kayınpederi olan Reşit Efendi ömrünün son yıllarını doğduğu köyünde geçirmiş ve çevresine ışık olmaya devam etmiştir. Benim de Büyük Dedem olan bu değerli insanı hayırla ve minnetle yad ediyorum…. 

Tarihimizi ve tarihimizde ki değerli kişilikleri gençlerimize öğretmezsek kültür kopukluğu sürecek, yerel ve milli tarih şuur ve ruhu ağır yaralar almaya devam edecek ve maalesef bugün yaşadığımız gibi ilmi ve kültürel seviyemiz gittikçe kan kaybedecektir… 

Bu kayda geçirdiğim yazılar, inanıyorum ki yaşadığımız bölgenin kültür zenginliklerinin anahtarıdır… Geçmişimizde yaşanan olayları ve onların kahramanlarını tanıyıp anlamadıktan sonra kendimizi ve yaşadığımız çağı da anlamlandırmamız mümkün değildir diye düşünüyorum… 

Görüşmek üzere,Allah’a emanet olunuz…. 

(53 Rize dergisinin son sayısında yayınlanmıştır bu yazım…A.Akın) 

Yorumlar (4)
Firdes SUBAY 9 yıl önce
Sevgili abim, açıkçası yazından çok etkilendim ve duygulandım çünkü günümüzde artık bazı şeyler değerini yitirdi veya gözardı ediliyor. Ve daha da önemlisi örnek alınacak insan oldukça az. Yaşamda her şey kitaplardan öğrenilmiyor açıkçası, insan önünde örnekte görmeli ve geçmişteki büyüklerimiz;kendilerinin yaşam tarzı ve mesleklerindeki tutumları ayrıca farklı inanç ve kültürlerdeki insanlarla etkileşimleri ve onlara yaklaşımları, bizim kimliğimizi oluşturmamıza ve sağlamlaştırmamıza ayrıca manevi değerlerde olgunlaşmamıza etken olurlar. Ve bizlere bu konularda örnek olmaları ve bizim bu tarz büyüklerimizi bulup çıkartıp örnek olarak, yaşamımıza almamız, bence çok önemli. Bende çocukluğumdan beridir hep büyüklerin meclislerindeydim. Babam, amcam ve vb.. büyüklerimle zaman geçirmeye ve onlardan bir şeyler öğrenmeye ve onlardan öğrendiklerimi uygulamaya bayılırdım. Çok güzel şeylerdi, saygıyı, doğruyu, insani kriterleri bizzat onlarla ve yaşamın içinden öğrendim. Henüz toplumumuzda kadına yer bile verilip, saygı duyulmazken ben toplumun bu şiddet uygulayan ve dışlayan kavramlarının dışında, insani değerlerle büyüdüm. Dedelerim, ninelerim vardı ve hepsinden çok şey öğrendim açıkçası. Hala daha yaşlı insanlarla konuşmak, onlardan bir şeyler öğrenmek benim için anlamlıdır. Değil mi ki bizler kökleri, toprağın en derinlerine yol almış bir ceddin torunlarıyız ve o ced, o soy hep damarlarımızda dolaşacak ve gelecek nesillere de örnek teşkil edecek şekilde davranışlar ve yaşam tarzı benimseyerek, kendimizi aktaracak ve ebedileştireceğiz, inşallah.
Osman Aygun 9 yıl önce
Allah razi olsun tarihimizle alakalı bilgiler öğrendik,devamını bekliyoruz sayın abim.
Bahattin Karagöz 9 yıl önce
Milletimizin büyük ve üstün olduğunu ispatlayan örnekler böyle değerli kişilerin taşıdığı güzel hasletler sayesinde ortaya çıkmaktadır. Allah (c.c.) hem onlardan hem de onları nümune-i imtisal olarak geleceğe sunanlardan razı olsun.
Selam ve saygılarımla.
Naile Zeynalova 9 yıl önce
çok guzel bir yazı kaleminize saglık deger yazar .. tarihimizi her zaman hatırlamak onunla baglı her şeyi ögrenmek lazım ve siz de bu yazılarınızla bizleri bilgilendirirsiz çok teşk Allah razıolsun ve devamını da beklerik ..
banner49
Günün Anketi Tümü
Rize Şehir Hastanesinin deniz dolgusu üzerinde yapılmasını uygun buluyor musunuz?
Rize Şehir Hastanesinin deniz dolgusu üzerinde yapılmasını uygun buluyor musunuz?
24°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 30 61
3. Sivasspor 30 54
4. Galatasaray 30 52
5. Fenerbahçe 31 50
6. Beşiktaş 30 50
7. Alanyaspor 30 48
8. Göztepe 30 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 30 37
11. Kasımpaşa 30 36
12. Gençlerbirliği 31 33
13. Denizlispor 31 32
14. Kayserispor 30 31
15. Konyaspor 30 30
16. Malatyaspor 30 29
17. Çaykur Rizespor 30 29
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. İstanbulspor 32 37
13. Balıkesirspor 32 35
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 32 12
Takımlar O P
1. Liverpool 33 89
2. Man City 33 66
3. Chelsea 34 60
4. Leicester City 34 59
5. M. United 33 55
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 34 50
8. Tottenham 33 48
9. Sheffield United 33 48
10. Burnley 33 46
11. Everton 33 44
12. Newcastle 33 43
13. Southampton 33 43
14. Crystal Palace 34 42
15. Brighton 33 36
16. West Ham 33 31
17. Watford 34 31
18. Aston Villa 33 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 34 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 34 77
2. Barcelona 34 73
3. Atletico Madrid 35 63
4. Sevilla 34 60
5. Villarreal 34 54
6. Getafe 34 53
7. Real Sociedad 34 51
8. Valencia 35 50
9. Athletic Bilbao 34 48
10. Granada 34 47
11. Osasuna 34 45
12. Levante 34 43
13. Real Valladolid 35 39
14. Real Betis 34 38
15. Celta de Vigo 35 36
16. Deportivo Alaves 34 35
17. Eibar 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 34 28
20. Espanyol 34 24
Namaz Vakti 10 Temmuz 2020
İmsak 02:51
Güneş 04:47
Öğle 12:28
İkindi 16:27
Akşam 19:59
Yatsı 21:47