Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 2025 yılında yürürlüğe giren yeni düzenlemelerle engelli ve maluliyet durumu bulunan vatandaşların emeklilik şartlarını kolaylaştırdı. Özellikle 1994-2014 yılları arasında sigorta girişi yapılan milyonlarca kişi, daha erken emeklilik imkanına kavuşacak.
Düzenlemeler, prim gün sayısı ve sigortalılık süresinde esneklik getirirken, borçlanma imkanları da genişletildi. Uzmanlara göre değişiklikler, hem engelli bireylerin sosyal hayata katılımını güçlendirecek hem de aile bütçelerine destek sağlayacak.
Engelli Emekliliğinde Standart Süreç
Engelli emekliliği, doğuştan ya da sonradan gelişen sağlık sorunları nedeniyle çalışma gücü azalan vatandaşlara sağlanan bir hak. Yeni dönemde emeklilik şartları, SGK sağlık kurulları raporlarına dayandırıldı. Önceden vergi indirimi belgeleriyle yürütülen süreç, artık doğrudan SGK tarafından yönetilecek.
Bu değişiklikle, 1 Ekim 2008 öncesinde sigortalı olanlarla sonrasında girenler arasında eşitlik sağlandı. Ayrıca engellilik oranı yüzde 40 ve üzeri olan vatandaşlar için yaş şartı tamamen kaldırıldı. Sigortalılık süresi ve prim gün sayısı ise temel kriter olarak belirlendi.
Yeni Emeklilik Şartları
2025 yılı itibarıyla engellilik oranına göre belirlenen emeklilik koşulları şöyle:
· %40–%49 engel oranı: 18 yıl sigortalılık ve 4.100–4.680 prim günü (giriş tarihine göre değişiyor).
· %50–%59 engel oranı: 16 yıl sigortalılık ve 3.760–4.320 prim günü.
· %60 ve üzeri engel oranı: 15 yıl sigortalılık ve 3.960 prim günü.
Prim günü eksik olanların hizmet borçlanması yaparak süreyi tamamlaması mümkün.
Malulen Emeklilikte Kolaylıklar
İş gücü kaybı yüzde 60’ın üzerinde olanlar için uygulanan malulen emeklilikte de önemli değişiklikler yapıldı. SGK sağlık kurulu onay süresi kısaltıldı, bakım ihtiyacı olan vatandaşlarda ise 10 yıl sigortalılık şartı kaldırıldı.
Malulen emeklilik için temel kriterler şöyle sıralanıyor:
· Sağlık şartı: SGK sağlık kurulu raporuyla en az %60 kayıp tespiti.
· Prim günü: En az 1.800 gün. Bakıma muhtaç kişilerde bu şart tek başına yeterli oluyor.
· Sigortalılık süresi: En az 10 yıl. Ancak bu şart bakıma muhtaçlarda aranmayacak.
Malulen emeklilerin çalışmaya devam etmesi halinde maaş kesiliyor. Engelli emekliliğinde ise bu sınırlama yok.
1994–2014 Girişlilerine Özel Avantajlar
Yeni düzenlemeler en çok 1994–2014 yılları arasında sigorta başlangıcı yapanları ilgilendiriyor. Bu dönemde işe girenler, sigorta sürelerinin uzunluğu nedeniyle koşulları daha hızlı karşılayabiliyor.
· Kadınlar doğum borçlanmasıyla (her çocuk için 2 yıl), erkekler ise askerlik borçlanmasıyla prim günlerini tamamlayabiliyor.
· 1994 girişli bir kadın, üç çocuk için 6 yıl borçlanarak sigorta başlangıcını geriye çekebiliyor. Bu sayede emeklilik yaşı 2–3 yıl öne alınabiliyor.
· 2014 girişliler ise 2008 sonrası kurallara tabi olsa da, engelli veya maluliyet durumlarında 1.800–3.600 gün primle erken emekli olabiliyor.
SGK ayrıca e-Devlet üzerinden prim gün sorgulama ve borçlanma işlemlerini daha kolay hale getirdi.
