Uzmanlar, sağlıklı kilonun korunmasının ve yaşam tarzı değişikliklerinin meme kanseri riskini belirgin şekilde düşürdüğünü belirtiyor.
Kilo ve Kanser Arasındaki Bağlantı
Meme Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Enver Özkurt, vücuttaki yağ dokusunun sadece enerji deposu olmadığını, aynı zamanda hormon ve sinyal üreten aktif bir merkez olduğunu açıkladı. Aşırı yağ dokusunun kronik iltihaplanma, hormonal dengesizlik ve hücre büyümesini tetikleyen kimyasal süreçleri başlattığını söyleyen Özkurt, obezitenin meme kanseri riskini artırdığını vurguladı.
Menopoz Sonrası Kilo Riski
Doç. Dr. Özkurt, özellikle menopoz sonrası dönemde fazla kilonun meme kanseri riskini önemli ölçüde yükselttiğini belirtti. Menopozla birlikte yumurtalıklar östrojen üretimini durdururken, yağ dokusu östrojenin ana kaynağı haline geliyor. Yağ hücrelerinde bulunan enzimler, androjenleri östrojene dönüştürüyor ve fazla östrojen, hormon reseptörü pozitif meme kanserinin oluşma ihtimalini artırıyor.
Araştırmaların Gösterdiği Koruyucu Etki
180 bin kadının katıldığı kapsamlı bir araştırmaya göre, kalıcı kilo kaybı meme kanseri riskini ciddi ölçüde azaltıyor. Araştırma sonuçlarına göre 2-4,5 kilo veren kadınlarda risk yüzde 18, 4,5-9 kilo verenlerde yüzde 25 ve 9 kilo veya daha fazla verenlerde risk yüzde 30’dan fazla düşüyor. Küçük miktarda kilo kaybı bile, kilo korunduğu sürece koruyucu etki sağlıyor.
Obezitenin Risk Mekanizmaları
Özkurt, obez bireylerde leptin hormonunun yüksek, koruyucu etkili adiponektin hormonunun ise düşük seviyede olduğunu belirtti. Bu dengesizlik, tümör hücrelerinin çoğalmasını ve yayılmasını kolaylaştırıyor. Ayrıca obezite, tedavi sürecini de zorlaştırıyor; cerrahi sonrası iyileşme gecikiyor ve enfeksiyon ile lenfödem riski artıyor.
İnsülin Direnci ve Östrojenin Etkisi
Obezitede sık görülen insülin direnci, kandaki insülin seviyesini yükselterek hücreleri sürekli büyüme sinyalleriyle uyarıyor. Aynı zamanda östrojenin bağlanma proteinlerini azaltarak serbest östrojen miktarını artırıyor. Özkurt, insülin ve östrojenin meme kanserine giden yolda birbirini destekleyen tetikleyiciler olduğunu vurguladı.
Sağlıklı Yaşam Tarzı Önerileri
Meme kanseri riskini azaltmak için en etkili yol, sağlıklı ve sürdürülebilir yaşam tarzı değişiklikleri yapmak. Düzenli fiziksel aktivite, haftada en az 150 dakika orta tempolu yürüyüş, yüzme veya bisiklet öneriliyor. Beslenmede Akdeniz tipi diyet, sebze, meyve, tam tahıl, baklagil, zeytinyağı ve omega-3 açısından zengin balık tüketimi ön plana çıkıyor. Kırmızı et, işlenmiş gıdalar ve yüksek kalorili yiyecekler sınırlandırılmalı; alkol ve sigara kullanımı tamamen terk edilmeli.
