Hazine ve Maliye Bakanlığı vergi denetimlerini daha şeffaf ve etkili hale getirmek için önemli bir adım attı. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle birlikte 5 milyon TL ve üzeri vergi borcu olan mükelleflerin bilgileri kamuoyuyla paylaşılacak. Uygulamanın temel amacı vergi kaçakçılığını önlemek, tahsilatı artırmak ve kamu vicdanını rahatlatmak.
Kimler listelenecek, hangi tarihler arasında açıklanacak
Yeni tebliğe göre her bir vergi dairesinde 5 milyon lira ve üzerinde kesinleşmiş veya vadesi geçmiş vergi ve ceza borcu bulunan tüm mükellefler açıklanacak. Bu liste hem bireysel hem de kurumsal vergi mükelleflerini kapsıyor. Küçük esnaftan büyük holdinglere kadar çok sayıda kişi ve kurum bu kapsama dahil olabilecek.
Listeler iki aşamada ilan edilecek. 1 ila 15 Aralık tarihleri arasında yerel vergi daireleri, kendi bölgelerine ait borçluları ilan edecek. 16 ila 30 Aralık tarihleri arasında ise GİB’in resmî internet sitesinde ulusal çapta bir liste yayımlanacak.
Listeye hangi borçlar dahil olacak
İlan edilecek borçlar iki ana başlıkta toplanıyor. İlk kategoriye göre, 31 Aralık 2024 tarihine kadar vadesi gelmiş ve 27 Kasım 2025’e kadar ödenmemiş vergi ve ceza borçları listeye alınacak. Bu borçların tutarı her bir vergi dairesi için 5 milyon lira ve üzerinde olmalı.
İkinci kategori ise borç tutarına bakılmaksızın vergi incelemesi veya takdir komisyonu kararıyla 1 Haziran 2024 ile 31 Mayıs 2025 tarihleri arasında kesinleşen tarhiyatları içeriyor. Bu durum yaklaşık 1 milyon mükellefi etkileyebilir.
Deprem bölgesi kapsam dışında tutuldu
Tebliğ sosyal sorumluluk yönüyle de dikkat çekiyor. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen illerdeki mükellefler liste kapsamının dışında bırakıldı. Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye, Şanlıurfa ve Sivas’ın Gürün ilçesi mücbir sebep kapsamında değerlendirildi. Yaklaşık 500 bin vergi mükellefini ilgilendiren bu karar, tahsilat erteleme uygulamalarının sürdüğünü gösteriyor.
Dijital yayına geçiliyor itiraz hakkı tanınıyor
GİB’in açıklamasına göre listeler hazırlanırken eski düzenlemelerdeki tecrübelerden faydalanılacak. 2001 yılında çıkarılan 293 sayılı tebliğin ilkeleri esas alınacak ancak verilerin toplanması ve yayımlanması dijital ortamda yürütülecek. Gelir Yönetimi ve Tahsilat Daire Başkanlıkları, süreçte aktif rol oynayacak.
Listeye giren mükelleflerin itiraz hakkı bulunuyor. Ancak yetkililer, düzenlemenin temel amacının kamuya açıklama yapmak değil tahsilatı hızlandırmak olduğunu vurguluyor. GİB, kamuya açıklamanın caydırıcı etkisiyle borçların daha kısa sürede ödenmesini bekliyor.
