Lefter’in ölüm haberi beni bundan beÅŸ yıl öncesine getirdi. Onunla ömrünün son yıllarını geçirdiÄŸi Büyükada’da buluÅŸmuÅŸ, Rize hatıraları üzerine konuÅŸmuÅŸtuk.
Lefter, bir Rize Kulübü olan Fener Gençlik formasını giymiÅŸti
Her ÅŸey elime geçen eski bir fotoÄŸrafın izini sürmekle baÅŸlamıştı. Rizespor tarihi ile ilgili araÅŸtırmalarım sırasında elime geçen bir fotoÄŸrafta efsane futbolcu Lefter vardı. Hamit Kazancı’nın bana verdiÄŸi fotoÄŸraf Rize’de çekilmiÅŸti ve Türk futbolunun efsane ismi Lefter, Fener Gençlik formasıyla gözüküyordu.
Rize Fener Gençlik Kulübü’nün kalecisi Ergün, Lefter ve Ä°rfan Akaslan
Bir belgenin izini sürmek
Lefter niçin Rize’ye gelmiÅŸ, ne amaçla Rize Fener Gençlik formasını giymiÅŸti. Yıllardır cevaplarını aradığım bu ve benzeri birçok sorunun cevabını Büyükada’da bulabileceÄŸimi anladım, çünkü cevapların sahibi Lefter, adada yaşıyordu.
Dev Lefter, karşımdaydı
Büyükada’ya vardığımda bir kahvehanenin bahçesinde oturan yaÅŸlı bir amcaya Lefter’i nasıl bulabileceÄŸimi sordum. YaÅŸlı amca, cevabı vermeden önce onu ne amaçla aradığımı sordu ve ekledi: “Torunum boÅŸuna uÄŸraÅŸma, o asla gazetecilerle konuÅŸmaz ama ÅŸansını denemek istersen birazdan bu kahvede olur” dedi. Biraz adayı dolaÅŸtıktan sonra kahveye yöneldim. Beklemeye baÅŸladım. Çok geçmeden Türk futbolunun unutulmaz ismini karşımda buldum. Yanına yaklaÅŸtım, halini hatırını sorduktan sonra amacımı anlattım. Elimde bulunan, kendisinin de içinde yer aldığı 30 Haziran 1959 tarihli iki fotoÄŸraf onu çok etkiledi. Söz Rize’den açılır açılmaz “Åženol Birol ne yapıyor?” dedi. Bu kısa tanışmadan sonra baÅŸladık söyleÅŸiye...
Lefter, taraftarın ayağına gitti
-Elimdeki fotoÄŸraflarda Rize’yi ziyaret ettiÄŸiniz görünüyor. Ne amaçla Rize’de bulundunuz?
Lefter – Yıl 1959. Fenerbahçe ÅŸampiyon olmuÅŸ, ben de en verimli sezonumu yaÅŸamıştım. Tercüman Gazetesi tarafından “Yılın Futbolcusu” seçildim. Anadolu’nun birçok ilinden insanlar beni izlemek için Ä°stanbul’a geliyordu. Yazar Necati Karakaya bir program hazırlayıp “Biz insanlara gidelim” dedi. Fikir hoÅŸuma gitti. Zonguldak, Samsun derken Rize’ye vardık.
Rize’de bir mahkûmun hayatını kultardı
-Rize’de nasıl bir ilgi ile karşılandınız?
Lefter – Anlatılmaz bir sevgi seli... Ä°nsanlar iÅŸini gücünü bırakmış bizi ÅŸehrin giriÅŸinde karşılamaya gelmiÅŸ. Hatta bir anım var, anlatmadan geçemeyeceÄŸim. Çok büyük bir sevgi seli ile ÅŸehri turluyoruz. Deniz kenarında hapishane vardı. Oradan geçerken durduk. Ä°çeridekileri selamladık. Görevliler bize odaklandı. Bunu fırsat bilen bir mahkûm kaçmaya baÅŸladı. Yakalayın, vurun sesleri... Ben “Yok yok o beni seviyor, beni görmek için öyle yaptı” dedim. Olay yatıştı. Park Otel’e yerleÅŸtik. Otel, Belediye Parkı’nın karşısında yer alıyordu. Åžehre otelin balkonundan baktım. NeÅŸeli insanlar.Her adımda ilgilendiler, güleryüz gösterdiler bana..
Biz Türkiye’de önce Atatürk’ü, sonra Lefter’i biliriz
-Gelelim fotoğrafların hikayesine...
Lefter -Ben Rize’de bulunduÄŸum sırada Ä°ran Üniversiteliler Karması Rize’ye gelmiÅŸ, Rize Karması ile maç yapacak. Beni de takıma dahil ettiler. Böylece Rizeli sporcularla iç içe olacaktım. Rize Karması sahaya Rize Fener Gençlik takımının forması ile çıktı. Maçı 2-0 biz kazandık. Ä°ranlılar “Biz Türkiye’de önce Atatürk’ü, sonra Lefter’i biliriz, siz bizi oyuna getirdiniz” dediler. Tabii bu bir özel maçtı.
-O maçtan hatırınızda kalan isimler...
Lefter- Rizeli bir beden eÄŸitimi hocası vardı. Türk sporuna büyük katkıları olmuÅŸ Recep Kulak, o maçta vardı. Hatırladığım Vural Kazmaz, Hamit Kazancı, Ä°rfan Akaslan ve maçın hakemi Ä°rfan Bilgin.
Åženol, Rize’de ne yapar?
-Rizeli futbolcularla birlikte oynadınız...
Lefter-Bak yine hüzünlendirdin beni. Aklıma Åženol Birol geldi. Ne yapar, nasıldır?
-SaÄŸlığı çok iyi efendim. Rize’de çok mütevazı bir yaÅŸam sürdürüyor.
Lefter- Öyle futbolcular zor yetiÅŸir. Onun bir vuruÅŸ stili vardı, hala aklımda. Güzel günlerimiz oldu. Rizeli elini attığı her iÅŸte mutlaka baÅŸarılı olur.
Fenerbahçe’nin 1963-64 sezonu forveti Lefter Küçükandoniadis, Nedim DoÄŸan, Åženol Birol, Birol Peker ve Aydın Yelken
Lefter : Rizelileri hiç unutmadı
-Rize’ye Rizeli’ye bir mesajınız var mı?
Lefter- 1959 yılında Rize’ye gittiÄŸimizde orada Rizeliler’le bir araya gelip programa devam edecektik. Kalmak aklımızın ucundan geçmezken öyle bir sevgi seli oluÅŸtu ki iki gün kaldık. Bu iki gün içinde Rizeliler, “Senin paran burada geçmez” diyerek elimizi cebimize attırmadılar. Çok sıcak insanlar. Onları hiç unutmadım. Rizeli olmasaydın bu röportajı zor yapardın.
Lefter, bütün heybetiyle aklımda ve düÅŸüncelerimde büyüyordu
Ben genç bir Rizeli olarak; bir zamanların efsane ismi Lefter’le Büyükada’da, bir bahar günü, denize bakan bir kahvede yaptığım bu söyleÅŸiden büyük mutluluk ve gurur duydum. Vapur iskeleden ayrılırken ada gözümde ufalmaya baÅŸladı. Oysa Lefter, bütün heybetiyle aklımda ve düÅŸüncelerimde büyüyordu...
FotoÄŸraf ve Belgeler Fatih Sultan Kar’ın “Bütün Yönleriyle Rize Spor Tarihi” isimli kitabından alınmıştır.
Rahmetle anıyorum
