RÖPORTAJ: Seda ŞİMŞEK (sedasimsek@bugun.com.tr)

TARİHLE HESAPLAŞMA DEĞİL, HELALLEŞMEK GEREKİYOR

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, çalışma hayatında ve sosyal güvenlik sisteminde yıllardır konuşulan, ancak bir türlü gerçekleşmeyen değişiklikler için kolları sıvamış. İntibakla ilgili çalışmaları tamamlamışlar, toplu görüşmeyle ilgili uyum yasası yolda, öyle anlaşılıyor ki kıdem tazminatlarına ilişkin bir düzenleme de yapılacak. Yıllardır Bursa Milletvekili idi, artık Urfa Milletvekili. Dersim tartışmalarını yakından takip ediyor. "Dersim'de nedeni ne olursa olsun savaş hukukunda dahi olmayan bazı olumsuzlukların yaşandığını hepimiz biliyoruz. Bu yönüyle bizim tarihle hesaplaşmamız değil, helalleşmemiz gerekiyor. Mağdurlar için özür dilemek bir insanlık borcudur. Bu olay bir kamplaşmaya da dönüştürülmemeli. CHP'nin Genel Başkanı bir Dersimli, Kılıçdaroğlu'nun bu konumu şeklen bir özür ifade edebilir, ama bunu dille de söylemelerinde bir mahsur yok, söyleyenleri ihraç etmelerine gerek yok. CHP ile Dersim, atalarıyla partisi arasına sıkışmış bir Kemal Kılıçdaroğlu var, sıkıştığı yerden çıkamıyor" diyor.

İNTİBAK YASASI 1981 YILI ÖNCESİNİ DE KAPSAYACAK

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, "intibak"ın ayrıntılarını BUGÜN'e açıkladı. Çalışmaların tamamlandığını söyleyen Çelik, toplam 2 milyon 743 bin kişinin yararlanacağı yasanın 1981 öncesi emekli olanları da kapsadığını kaydetti.

* İntibakla ilgili çalışmalarınızı tamamladığınızı açıklamışsınız, nasıl bir yöntemle intibak sağlanacak?

Süreleri aynı, primleri aynı olanların maaşlarının hangi yılda emekli olurlarsa olsunlar eşitlenmesini sağlamaya dönük bir düzenleme yapıyoruz. 2000'den sonra çıkan yasal düzenlemelerle emeklilere ülkenin gelişme hızından 2008 yılına kadar yüzde yüz, 2008 yılından sonra ise yüzde 30 bir pay veriliyor. Biz 2000'den öncekilere de gelişme hızından pay yansıtarak intibaksızlığı giderme formülü üzerinde çalışmamızı tamamladık. Bakanlar Kurulu'na gönderiyoruz, orada nihai şekli verilecek.

MAAŞA 250 LİRAYA KADAR YANSIYACAK

* 1981-2000 arası deniliyordu, intibak 1981 öncesini de kapsayacak mı?

2000 öncesini kapsıyor, 1981 ve 1987'de emeklilikte bir sistem değişikliği olduğu için 1981'i kullanıyoruz. Dolayısıyla 2000'den önceki emeklileri ilgilendiren bir düzenlemedir, 81 öncesi de, 81 sonrası da, 87 süper emekliler, 88-99 arasındaki emekliler de var. 2000 öncesi yaşlılık maaşı alanlar 1 milyon 635 384 kişi, malullük maaşı alanlar 31 bin 258 kişi, ölüm neticesinde bağlanan maaşlı 1 milyon 76 bin 789 kişi olmak üzere toplam 2 milyon 743 bin kişi bu kapsama giriyor.

* İntibakla bu kişilerin maaşlarına bir artış yansıyacak mı?

Konumlarına göre 10 TL'den başlayıp 250 TL'ye maaşlara yansımalar olacak, ama vurgulamak lazım, intibak bir zam değildir, hak ettiği halde hak ettiğini alamayanlara hakkının teslim edilmesidir. Bu 2 milyon 743 bin kişinin yüzde 68'i ile yüzde 76'sı bundan yararlanacak, gelişme hızından verilecek olan paya göre bu oran netleşecek. Gelişme hızından verilecek pay daha yüksek olursa yararlanacakların oranı yüzde 76'ya kadar çıkabiliyor, ama ortalama 2 milyon 743 bin kişinin yüzde 70'i bundan yararlanacak.

YÜKSEK AYLIKLAR DEVAM EDECEK

* Neden 2 milyon 743 bin kişinin tamamı değil de ortalama yüzde 70'i yararlanıyor?

Çünkü, asgari aylık kontrolü nedeniyle ödedikleri primler asgari ücret seviyesinde olan ve prim ödeme gün sayıları 5 bin günün altında olanlar çok daha düşük aylıklar hak ettiği halde asgari aylık kontrolü nedeniyle sistem tarafından desteklenmiş ve aylıkları belli seviyeye yükseltilerek ödenmiştir. Bu emekliler doğal olarak yansımalardan faydalanamayacak.

* Maaşında kayıp olacak olan var mı?

Hayır, kimsenin maaşında kayıp söz konusu değil, ama kimine 10, kimine 40, kimine 100, kimine 250 Lira olacak. Halen ödenmekte olan aylığı daha yüksek olanlara bu yüksek aylıklarının ödenmesine devam edilecektir.

* İntibak 2012'de uygulanacak mı?

Teknik boyutları çok karmaşık, onun için 2012'de maaşlara yansıtamıyoruz. 2 milyon 743 bin dosya tek tek incelenecek. Hükümet programında kademeli olarak ödeyeceğimizi söylediğimiz için karşılığını bütçeye koyduk, ama teknik olarak 2012'de bu dosyaları yetiştirmek mümkün değil. En az 10-12 aylık bir çalışma gerekiyor, 2013'e sarkacak demektir. Bakanlar Kurulu bu konuda nihai kararı verecek.

ZAM 15 OCAK MAAŞLARINA YANSIYACAK

* Türk-İş Genel Kurulu'nda taşeron işçilik sorununu çözeceğinizi söylediniz, nasıl bir düzenleme yapacaksınız?

Şikayet neyse o çerçevede düzenleme yapacağız. Çalışma saatlerinde sınır yok, 10-12-14 saat çalışan taşeron işçimiz var. Bu kabul edilemez. Bir insan 12 saat, 14 saat çalıştırılır mı? Mesaisi, karşılığı vardır. Yasada düzenlenmiş, buna uyulmadığını görüyoruz. Bir de, bir yıl çalışan kıdem tazminatı hakkına sahip, ama 11 ay çalışanın kıdem tazminatı hakkı yok. Bizim mevzuatımızda 70'li yıllardan bu yana kıdem tazminatı fonu yer alıyor. Fon uygulamasına geçilirse yalnız bir yıl çalışanlar değil, daha az süreli çalışanların da bundan yararlanması imkânı doğacak