Cenaze töreninde alkış ve tekbir olur mu? - ÇAY HABER - Yöresel Haberin NET Adresi - Rize, Rize Haberleri, Trabzon, Trabzon Haberleri, Artvin, Artvin Haberleri, Karadeniz Haber
Ebedî hayata uÄŸurlamanın da bir adabı vardır. O an, vefat eden insan için ebedî hayatın baÅŸlangıcıdır. Ama aynı zamanda geri kalanların ölümü hatırlaması adına önemli bir derstir. Peki ölünün ardından, cenaze töreninde yapılan bazı ritüeller ne kadar doÄŸru? Cenazede slogan atmak, alkış tutmak, zılgıt çekmek, tekbir getirmek, parayla Kur'an okumak, tabut başında uzun konuÅŸmalar yapmak dinen uygun mu?
Ölüm, perde perde hayatımızı saran, en beklenmedik anda karşımıza çıkan, bazen tenhada, bazen kalabalıkta bizi, sevdiklerimizi hayattan koparıp alandır. Ölüm "Sabredenleri müjdele. Onlar baÅŸlarına bir musibet gelince, 'Biz hiç ÅŸüphesiz Allah'a aidiz ve ÅŸüphesiz O'na döneceÄŸiz' derler." ilahi fehvasına konu olan büyük vuslattır. Diyanet dergisinin son sayısında ebedi hayata uÄŸurlama âdaplarını ele alan 32 sayfalık bir ek yayımlandı. Alanında uzman 8 kiÅŸi, "Cenaze merasimleri nasıl olmalı? Ölünün ardından sorumluluklarımız neler? Yas sürecinde yakınını kaybeden kiÅŸiye yardım ve yaklaşım nasıl olmalı?" gibi pek çok soruya cevap verdi.
Ölüyü övmek cahiliye âdetidir
Prof. Dr. Hayreddin Karaman: Ölü başında uzun boylu konuÅŸmak, ölüyü övmek hem cahiliye âdetidir hem de ölünün teçhiz ve defininde acele davranma sünnetine aykırıdır. Helallik almak ve kısaca dua etmek uygundur. Cenazeyi defnettikten sonra bir müddet oradan ayrılmayıp dua ve istiÄŸfar ile meÅŸgul olmak da sünnettir.
Sükûnet içerisinde uÄŸurlanmalı
Dr. Ekrem KeleÅŸ (Din Ä°ÅŸleri Yüksek Kurulu): Cenazede alkış tutmak veya çeÅŸitli etkenlerle cenaze merasimini bir protestoya dönüÅŸtürmek dinî bakımdan asla doÄŸru deÄŸildir. Ä°slam geleneÄŸinde cenazenin sükuneti ile baÄŸdaÅŸmayacağı için tekbir getirmek bile uygun görülmemiÅŸ ve mekruh olarak kabul edilmiÅŸtir. Cenaze merasimleri ibadet yönü bulunan uygulamalardır. Bu merasimlerde müminler ölmüÅŸ kardeÅŸlerine dua eder, ailesinin acısını paylaşır, ölümü hatırlar ve tefekkür eder. Cenaze merasimleri yaÅŸayanlara yönelik ölümü hatırlatmak, ahireti düÅŸünerek ibret almak gibi bir baÅŸka iÅŸlevi de vardır. Bu sebeple cenaze merasimlerinde alkış tutmak, ıslık çalmak, bağırıp çağırmak, yüksek sesle aÄŸlamak, slogan atmak, zılgıt çekmek, tezahürat yapmak caiz olmaz.
Törenler, yas sürecini kısaltır
Prof. Dr. Kemal Sayar (Psikiyatrist): Cenaze törenleri öncelikle, ölenin yakınları için ölümü kabullenmeyi kolaylaÅŸtırır. Herhangi bir afetin, kazanın sonucu bedenine ulaşılamayan insanların ardından sembolik törenlerin yapılmasının bir sebebi de budur. Ä°nsan kabul etmek istemez sevdiÄŸi bir insanın hayatından geri dönüÅŸü imkânsız bir ÅŸekilde gitmesini ve inkâr eder. Cenaze töreni ile yasın ilk aÅŸaması olan inkâr durumunda, ölenin yakınları emin olurlar ki geri dönüÅŸ yoktur. Böylelikle yas sürecini inkârdan diÄŸer basamaklara geçerek tamamlamaları ve devam eden bir yasa dönüÅŸtürmemeleri daha kolay olur. SevdiÄŸimiz kiÅŸiyi topraÄŸa vermekle bizim rehabilitasyonumuz da baÅŸlar.
Yetimlere destek olunmalı
Prof. Dr. Soner Gündüzöz: (Din Ä°ÅŸleri Yüksek Kurulu): Taziye müddeti, acının katmerleÅŸmesine engel olmak için 3 gün ile sınırlandırılmıştır. Ölünün ardından ücret karşılığı Kur'an okumak ve okutmak, cenazenin defininden sonra yapılan devir ve ıskat gibi uygulamalar, mezarlıkları ibadethane haline getirmek, ölülerden medet umarak kabir ve türbelerde mum yakmak ve çaput baÄŸlamak bidattir.
Ölenin yakınlarına düÅŸen birtakım sorumluluklar vardır. Ölenin borcu varsa onlar vârisleri olarak alacaklılara bunu geciktirmeden ödemeli. Bir kiÅŸi öldüÄŸünde onun iyiliklerini anlatmak, onun ardından hayır duada bulunmak ve hakkında kötü söz söylememek gerekir. Ölenin ardında bıraktığı yetimlerin ümidini kırmamak, onlara manevî destek olmak, yaÅŸama sevinci aşılamak, bununla da yetinmeyip onlardan ihtiyaç sahiplerine olabildiÄŸince her türlü maddî desteÄŸi yapmak mümin olmanın ÅŸiarındandır.
Şeytanın ne yiyip, ne giyeceksin? sorularına aldanma
Prof. Dr. Kâmil Yılmaz (Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkan Yardımcısı): Ä°nsanı her an dünyaya esir etmeye çalışan ÅŸeytanın, "Ne yiyeceksin, giyeceksin? Nerede barınacaksın?" ÅŸeklindeki ÅŸaşırtıcı sorularına kiÅŸi, "Ölüm yiyeceÄŸim, kefen giyeceÄŸim, kabri mesken tutup orada barınacağım" ÅŸeklinde radikal cevaplar verebilmelidir.
'Yası bir an önce bitir, güçlü ol' dememeli
Prof. Dr. Erol Göka (Psikiyatrist): Yas tutan insanın çevresinde bulunanlar, yası bir an önce bitirmesi gerektiÄŸi, güçlü bir insan olduÄŸu, iradesini kullanması gibi gerekçelerle büyük deÄŸiÅŸim ve karar önerileri getirebiliyor. Oysa yapılması gereken, hayatıyla ilgili büyük kararların yas döneminde alınmaması, ertelenmesi önerilerinde bulunmaktır. Duygusal durum, saÄŸlıklı hüküm verme sürecini bulandırabilir. Bu ÅŸartlar altında olumsuz ve uzun dönem etkileri olan kararlar alınabilir. Bunlardan kaçınılmalıdır. "Çok acı çekiyorsun, acını paylaşıyoruz, seninleyiz. Bu zor günler geçecektir. Ne istiyorsan yapmaya hazırız, ÅŸimdi hayati kararlar verme. Acın yatıştığında, kederin kararların üzerinde etkide bulunmadığında istediÄŸin gibi plan yaparsın." gibi ifadeler kullanılmalıdır.
